De overeenkomst tussen Bach en wiskunde

Programmeur en muzikant Alexander Chen, die bekendstaat om zijn werk op het snijvlak van code, design en muziek, heeft een werkelijk bijzondere video gemaakt. Hierop is een fascinerende visualisatie te zien van de Prelude uit Johann Sebastian Bachs Eerste Cellosuite in G majeur, BWV 1007. Dit muziekstuk is zonder twijfel een van de meest iconische en herkenbare werken uit de klassieke muziekgeschiedenis. Waar het stuk oorspronkelijk werd gezien als een simpele etude, is het mede door de legendarische cellist Pablo Casals uitgegroeid tot een geliefd meesterwerk dat door zijn vloeiende arpeggio’s de illusie wekt van meerstemmigheid, terwijl er slechts één instrument aan het woord is.

Hoewel het puur esthetisch al een genot is om naar de dansende lijnen in de video te kijken, schuilt er ook nog eens een hele interessante muzikaal-wiskundige theorie achter dit project. Chen visualiseert namelijk de fundamentele natuurkundige principes die aan de basis liggen van snaarinstrumenten. De video toont op een prachtige manier hoe de lengte van een snaar direct verbonden is met de toonhoogte, een principe dat terugvoert naar de ontdekkingen van Pythagoras. In de animatie zie je de virtuele snaren daadwerkelijk trillen en korter worden naarmate de noten van Bachs compositie worden gespeeld. Deze video laat je op een zeer laagdrempelige en visuele wijze kennis maken met de wiskundige structuur die schuilgaat achter de emotie van de muziek.

Het is overigens niet de eerste keer dat Chen wereldwijd lof oogst met een dergelijke creatieve uitspatting. Hij was namelijk ook het brein achter de briljante, interactieve Les Paul-doodle die Google in 2011 lanceerde. Daarmee veranderde hij het zoeklogo tijdelijk in een bespeelbare gitaar waarmee miljoenen mensen hun eigen liedjes konden tokkelen, opnemen en delen. Diezelfde inventiviteit en drang om technologie menselijker te maken zien we terug in dit Bach-project. Of je nu geïnteresseerd bent in de achterliggende algoritmes, of gewoon even wilt genieten van de tijdloze muziek en de hypnotiserende, passende beelden, het blijft een kunstwerk op zich.