Wat deed jij toen je twaalf was? Waarschijnlijk was je druk met school, vrienden of gamen. In het Florence van de vijftiende eeuw zag de kindertijd van Michelangelo Buonarroti (1475–1564) er heel anders uit. Nog voordat hij de geschiedenisboeken inging als een van de grootste kunstenaars van de Renaissance, was hij al obsessief bezig met tekenen en schilderen. Terwijl leeftijdsgenoten speelden, bestudeerde de jonge Michelangelo het werk van grote meesters.
Een bijzonder debuut
Zijn oog viel op een gravure van de Duitse kunstenaar Martin Schongauer. De prent toonde de heilige Antonius die in de lucht werd belaagd door demonen. Michelangelo besloot dit na te maken, maar dan als schilderij. Hij werkte met temperaverf op een houten paneel en leverde iets af dat ver boven het niveau van een gemiddelde tiener uitsteeg. Het resultaat was “The Torment of Saint Anthony” (De kwelling van Sint-Antonius), gemaakt rond 1487-88. Het is het allereerste schilderij dat we van hem kennen, geschilderd toen hij slechts 12 of 13 jaar oud was.
Van rommelmarkt naar museumstuk
Jarenlang wist niemand dat dit werk van de hand van de beroemde meester was. Toen het in 2008 op een veiling verscheen, werd het nog toegeschreven aan de werkplaats van Domenico Ghirlandaio. Dat was de plek waar Michelangelo in 1488 als leerling begon. Het schilderij zag er destijds niet uit. Het zat onder een dikke laag vergeelde vernis en latere overschilderingen.
Pas toen het werk bij The Metropolitan Museum of Art in New York belandde, veranderde alles. Conservator Michael Gallagher nam het paneel onder handen en verwijderde de vuile lagen. Wat eronder vandaan kwam, was verbluffend. Een uniek kleurenpalet en een bijzonder gevoel voor diepte werden zichtbaar. Experts zoals Everett Fahy en Giorgio Bonsanti waren overtuigd: dit was geen werk van een anonieme leerling, dit was een jonge Michelangelo.
Inspiratie van de vismarkt
Het Kimbell Art Museum in Fort Worth, Texas, twijfelde geen moment en kocht het werk aan. Hiermee hebben ze een unicum in handen, want het is het enige schilderij van Michelangelo in een openbare collectie op het hele Amerikaanse continent. Het museum deelt ook een prachtige anekdote over de ontstaansgeschiedenis. Volgens tijdgenoten van de kunstenaar, zoals Vasari, ging de jonge Michelangelo speciaal voor dit kunstwerk naar de vismarkt. Hij bestudeerde daar de kleuren en schubben van vissen om de demonen in zijn schilderij zo angstaanjagend en realistisch mogelijk te maken.
Het is goed mogelijk dat de perfectionistische Michelangelo zijn naam later liever niet aan dit jeugdwerk verbonden zag. Misschien is het daarom zo lang onder de radar gebleven. Voor ons is het echter een fascinerende blik in de keuken van een opgroeiend genie.
Bekijk hieronder de video van kunsthistoricus Erick Giraldo (van het kanaal Inspiraggio) voor een diepere duik in dit bijzondere kunstwerk.
Bron: This is Colossal