Steeds vaker weten klassiekers uit de Japanse literatuur dankzij een vertaling hun weg naar de Nederlandse lezers te vinden. Zoals bijvoorbeeld recent Het krabbenschip van Takiji Kobayashi, een boek dat in Japan lange tijd verboden was. Mede om die reden was bij ons direct de interesse gewekt.
Het boek uit 1929 gaat over de bemanning van een schip dat naar de Zee van Ochotsk (in het boek Zee van Kamtsjatka genoemd) vaart om daar krabben te vangen en te verwerken. De omstandigheden aan boord zijn zo wreed dat je daar in eerste instantie geen voorstelling van kunt maken. Door de beeldende taal van Takiji Kobayashi worden de ontberingen al snel duidelijk voor de lezer. Het is vooral de opzichter Asakawa die onder een constante dreiging van extreem geweld de mannen aan boord onder de duim weet te houden.
In eerste instantie ondergaan de arme zielen aan boord gedwee de harde arbeid en de haast onmenselijke omstandigheden, maar dan raakt een bootje met vissers kwijt tijdens slecht weer. Als deze boot een paar dagen later weer opduikt, blijkt dat de opvarenden aan land zijn geweest en daar contact hebben gehad met de Russische bevolking. Daar maken ze kennis met het communisme en de bijkomende mooie beloften voor de gewone arbeider. Terug aan boord begint er iets te broeien onder de bemanning. Heel langzaam werkt Takiji Kobayashi naar een haast onontkoombare finale.
Universeel verhaal
De schrijver zelf was ook een communist en daardoor zagen de Japanse autoriteiten hem als een groot gevaar. Het krabbenschip gooide alleen maar meer olie op het vuur, waardoor Takiji Kobayashi moest onderduiken. Uiteindelijk wist de politie hem enkele jaren later toch op te pakken, waarna hij overleed aan de verwondingen die hij opliep tijdens folteringen. Mede daarom is het belangrijk dat dit soort boeken gelezen blijven worden. Of je daarom iets of niets ziet in het communisme doet er daarbij niet toe. Het krabbenschip is een universeel verhaal over onderdrukking, kapitalisme en rechten. In Japan is Het krabbenschip in ieder geval nog steeds actueel en geliefd.
Het fraaie aan deze uitgave is dat vertaler Luk Van Haute in zijn nawoord een mooi stuk extra context aan het verhaal geeft. Zo kom je meer te weten over de auteur, het politieke klimaat van die tijd en hoe Het krabbenschip nu onderdeel is van de Japanse cultuur. Overigens zijn we zelf net begonnen in een boek van Luk Van Haute zelf over reizen door Japan aan de hand van de Japanse literatuur: Trein naar Kamakura.