Het Van Gogh Museum presenteert vanaf 13 februari de tentoonstelling Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur. Vertrekpunt van de tentoonstelling is het wereldberoemde werk Zonnebloemen uit 1889.
De nieuwste tentoonstelling van het museum komt op een mooi moment nu de lente bijna aanbreekt en we meer geel in ons leven krijgen door zon en warmte. Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur laat zien hoe de kleur rond 1900 uitgroeide tot een krachtig middel om emoties, ideeën en idealen uit te drukken. Het stond niet alleen voor warmte en energie, maar ook moderniteit, rebellie en spiritualiteit.
Het intense licht in Zuid-Frankrijk
Van Gogh was gefascineerd door het intense licht in het zuiden van Frankrijk. In de stad Arles vond hij de kleur die hij zocht. Zo schreef hij aan zijn broer Theo: ‘Een zon, een licht dat ik, bij gebrek aan beter, alleen maar geel kan noemen – bleekzwavelgeel, bleekcitroengeel, goud. Wat is geel toch mooi!’
Het was een mooie tijd voor de schilder. Dankzij de ontdekking van nieuwe pigmenten konden Van Gogh en zijn tijdgenoten namelijk geel met een ongekende intensiteit gebruiken. Hun schilderijen gingen daardoor haast letterlijk stralen.
Van Gogh en zijn tijdgenoten
De tentoonstelling bestaat uit ongeveer vijftig kunstwerken en objecten uit de periode van circa 1850 tot 1915. Naast de schilderijen van Van Gogh is er ook werk te zien van meer dan vijftien andere kunstenaars en geestverwanten, zoals Marc Chagall, Wassily Kandinsky, Hilma af Klint, Edouard Manet en William Turner.
Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur laat aan de hand van verschillende thema’s zien hoe kunstenaars betekenis gaven aan de kleur geel. Zo is het van oudsher dé kleur van de zon, maar kreeg geel los van de zichtbare werkelijkheid uiteenlopende betekenissen. Zo heeft geel bij Kandinsky een muzikaal, energiek, bijna opdringerig karakter en staat de kleur bij Hilma af Klint juist voor innerlijke groei.
Geel in andere disciplines
Ook buiten de schilderkunst kreeg de kleur geel rond 1900 een uitgesproken betekenis. In literatuur en mode groeide het uit tot symbool van moderniteit en onafhankelijkheid, maar het riep ook controverse op. Dat is zichtbaar in onder meer de opvallende, gele boekomslagen van het avant-gardetijdschrift The Yellow Book, ontworpen door Aubrey Beardsley.
Installatie van Olafur Eliasson
Speciaal voor de tentoonstelling Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur heeft de IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson een lichtinstallatie gemaakt. ‘Ik zie rood, ik zie blauw, maar ik ervaar geel’, zo omschrijft Eliasson zijn beleving van de kleur, die volgens hem uitnodigt om verder te kijken dan de realiteit en het waarneembare.
Samenwerkingen
Voor de tentoonstelling werkt het Van Gogh Museum samen met uiteenlopende partners, waaronder studenten van het Conservatorium Amsterdam. Zij maakten eigentijdse composities geïnspireerd op werken uit de tentoonstelling. Daarnaast ontwikkelden geurexperts van Robertet uit Grasse drie geuren die de ervaring verrijken, zoals bijvoorbeeld Summer Sun, een zonnige explosie van citrus. En ontwerpbureau Raw Color verzorgde het tentoonstellingsontwerp. Tot slot is voor de tentoonstelling een extra Nederlandstalige audiotour gemaakt. Dit in samenwerking met Michiel van de Weerthof, bekend van de podcast GEEL.
Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een verrassende en rijk geïllustreerde publicatie, waarin een breed scala aan thema’s rond de kleur geel wordt behandeld. Het knalgele boekje zit in een cassette met zes losse, decoratieve kunstkaarten.
Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur is te zien van 13 februari t/m 17 mei 2026.
