De Zwitserse Alpen zijn niet alleen een plek voor wintersporters of wandelaars. Het is ook een canvas voor vernieuwende hedendaagse kunst. Sinds eind januari 2026 staat er een opvallend nieuw kunstwerk in Sils Maria. Kunstenaar Gerhard Richter presenteert hier zijn STRIP TOWER (962). Dit indrukwekkende bouwwerk is te vinden aan de oevers van het Silvaplanameer. Het blijft daar in ieder geval de komende drie jaar staan.
Midden in de natuur
Gerhard Richter werd in 1932 geboren in Dresden. Hij wordt vandaag de dag gezien als één van de meest invloedrijke levende kunstenaars ter wereld. Zijn indrukwekkende carrière bespant inmiddels meer dan zes decennia. Richter staat bekend om zijn enorme veelzijdigheid. Soms schildert hij extreem fotorealistisch. Andere keren maakt hij juist weer compleet abstracte werken met grote rakelmessen en dikke lagen verf. Hij onderzoekt voortdurend de manier waarop we beelden maken en waarnemen. Dat doet hij met verf, maar ook met fotografie en digitale technieken. Veel van zijn werken hangen in de grootste en belangrijkste musea ter wereld. Met dit nieuwe project in de Alpen verlegt hij zijn grenzen nog verder. Hij haalt zijn kunst letterlijk van het platte canvas en plaatst het midden in de natuur.
De STRIP TOWER (962) is een gigantische sculptuur van ruim vijf meter hoog. Eerder was het werk al te zien bij de Serpentine Gallery in Londen. Het kunstwerk bestaat uit acht loodrechte panelen. Deze panelen zijn volledig bekleed met geglazuurde keramische tegels. Op de tegels zie je verticale en langgerekte kleurbanen. Dit ontwerp komt niet zomaar uit de lucht vallen. Het bouwt direct voort op de methode van Richters bekende Strip Paintings, een serie waar hij sinds 2010 aan werkt. Het maakproces is fascinerend. Richter begint altijd met een enkele verfstreek. Deze markering wordt vervolgens gefotografeerd en ingescand. Daarna wordt het beeld digitaal in stukjes gesneden en flink opgerekt. Wat begint als een simpele, handgemaakte handeling verandert zo in een strak systeem van kleuren. Herhaling en toeval spelen hierbij de hoofdrol.
Wisselende seizoenen
In de Zwitserse buitenlucht krijgt dit concept een compleet nieuwe dimensie. Het ontwerp is in het midden kruisvormig. Hierdoor kun je als bezoeker echt tussen de panelen gaan staan. De kunstervaring verandert daardoor volledig. Je kijkt niet meer van een afstandje naar een schilderij. Je stapt de driedimensionale ruimte binnen en ervaart het werk met je hele lichaam. De locatie bij het meer in het Engadin-dal is perfect gekozen. De glanzende keramische oppervlakken reflecteren het natuurlijke licht. Het oppervlak van keramiek reageert direct op vocht en temperatuurverschillen. Wolken, sneeuw en de wisselende seizoenen zorgen ervoor dat het kunstwerk er elke dag anders uitziet. De kleuren lijken constant te veranderen onder de strakke bergluchten. De sculptuur domineert het landschap niet, maar werkt juist als een instrument dat het licht vangt. Het maakt een kunstwerk van de omgeving en nodigt de kijker uit tot rustige reflectie.
Voor Gerhard Richter is deze specifieke locatie absoluut geen toeval. De kunstenaar heeft een lange en zeer persoonlijke geschiedenis met Sils Maria. Hij bezocht het bergdorpje voor het eerst in 1989. Sindsdien keert hij er met grote regelmaat terug. Hij voelt zich enorm aangetrokken tot het kenmerkende licht, de dramatische bergen en de rustgevende sfeer van het gebied. Sils Maria staat vanwege de ligging van oudsher al bekend als een plek voor intellectuele afzondering. Het is dan ook de ideale omgeving voor een kunstwerk dat je niet in één oogopslag kunt doorgronden. STRIP TOWER (962) vraagt om herhaalde bezoeken en aandacht voor subtiele variaties. Richter is enorm blij met het project en zegt hierover: “Ik kijk erg uit naar onze samenwerking. Sils Maria is me in het bijzonder dierbaar en ik kan me geen passendere locatie voor dit project voorstellen.”
Elevation 1049
De toren wordt gepresenteerd door de Luma Foundation. Het is onderdeel van het bijzondere kunstproject Elevation 1049. Dit initiatief bestaat sinds 2014 en gebruikt de Alpen als een ecologisch en intellectueel podium voor hedendaagse kunst. De organisatie wil laten zien dat ambitieuze kunst ook uitstekend buiten de muren van traditionele instellingen kan bestaan. Ze onderzoeken constant de relatie tussen kunst, klimaat, geografie en lokale bewoners.
Maja Hoffmann is de oprichter en voorzitter van de Luma Foundation. Zij is enorm trots op de komst van het bouwwerk. Hoffmann zegt hierover het volgende: “De praktijk van Gerhard Richter heeft het intellectuele landschap van de hedendaagse kunst al meer dan zes decennia gevormd. STRIP TOWER (962) vertegenwoordigt een zeldzame synthese van conceptuele strengheid, formele helderheid en materiële precisie.” Ze benadrukt hoe het werk zich aanpast aan de schaal en het klimaat van de Alpen. Het dringt zich nergens op. Volgens Hoffmann bevestigt de aanwezigheid van de sculptuur dat de bergen een plek zijn voor serieuze culturele productie en niet alleen passieve decoratie. Ze bedankt Gerhard Richter en de Richter Foundation hartelijk voor het royaal uitlenen van het bijzondere werk.
Vooruitblikken
Terwijl de toren de komende jaren in Sils Maria blijft staan, kijkt de organisatie van Elevation 1049 alweer vooruit. Het project keert in 2027 terug naar Gstaad en het Saanenland. Mohamed Almusibli, de directeur van Kunsthalle Basel, is inmiddels aangesteld als curator voor deze volgende editie. Meer details hierover volgen later.
De STRIP TOWER (962) van Gerhard Richter is sinds 27 januari 2026 officieel te bezichtigen. Je kunt het kunstwerk de komende drie jaar gratis bezoeken. De exacte locatie is Via d’Lej in Sils Maria. Kijk voor meer informatie over het project op www.elevation1049.org.
