Kunst en cultuur in Bazel: van Kunstmuseum Basel tot Fondation Beyeler

Een dikke laag witte mist omhult de glazen pui en de tuin van het Fondation Beyeler museumgebouw — Fujiko Nakaya – Untitled (2024)

Naar Zwitserland reis je wellicht in eerste instantie voor de overweldigend mooie berglandschappen, maar het land heeft meer te bieden. Onder de noemer Art Museums of Switzerland presenteert het land zich als bestemming voor liefhebbers van kunst. Wij reisden af naar Zwitserland om een paar van die musea te bezoeken. In dit artikel focussen we ons op Bazel (of Basel), maar we brachten ook een bezoek aan Zürich en Genève.

Inhoudsopgave

Kunstmuseum Basel

Het Kunstmuseum in Bazel staat bekend als belangrijkste museum van heel Zwitserland. Geen slecht idee dus om ons bezoek aan Bazel hier te beginnen. Het Kunstmuseum Basel is enorm groot en bestaat uit meerdere gebouwen met vaste collecties en tijdelijke tentoonstellingen. Je bent in dit museum makkelijk een dag zoet. Wij kregen de tip om de expositie Von Holbein bis Trockel te bezoeken met werken uit het Kupferstichkabinett. In deze tentoonstelling draait het om tekeningen op papier. Dat klinkt wellicht in eerste instantie niet zo spectaculair als de schilderijen van de beroemde kunstenaars die in hetzelfde gebouw te zien zijn, maar niets is minder waar.

Al snel zien we zeer interessante tekeningen uit een periode van de late middeleeuwen tot nu. Door schetsen en tekeningen van kunstenaars te bestuderen, leren we veel over de kunstenaar en hoe deze werkt. Zo zien we dat Hans Holbein de Jonge moderne technieken waarschijnlijk van zijn vader leerde of dat Caspar David Friedrich en Canaletto van te voren veel research deden. Elke nieuwe zaal zit vol met unieke werken van grote kunstenaars. Van de fascinatie van Pollock voor Picasso tot de humor in het werk van Andy Warhol. Deze expositie is werkelijk uniek en echt heel leerzaam. Zoiets krijg je maar zelden te zien in een museum.

De rest van de tijd brengen we door in de zalen van het hoofdgebouw. Kunstmuseum Basel is ontstaan uit de oudste openbare kunstcollectie ter wereld en dat maakt het museum dus echt bijzonder. Werkelijk elke periode uit de kunstgeschiedenis is voorzien van werken van de belangrijkste kunstenaars van dat moment. Regelmatig gaat het enorme aanbod je duizelen. Persoonlijke favorieten zijn onder andere de Zwitserse kunstenaars die vanaf de 18de eeuw de bergen ingingen om deze vast te leggen op het doek. De prachtige Alpenlandschappen van onder andere Caspar Wolf en Alexandre Calame maken grote indruk.

Fondation Beyeler

Van een heel andere orde, maar minstens zo belangrijk is museum Fondation Beyeler. Hiervoor nemen we de tram vanuit het centrum van Bazel naar het iets verderop gelegen Riehen. In dit klassiek ogende Zwitserse stadje vind je zomaar een museum van wereldformaat. Middenin het groen staat het prachtige museumgebouw dat is ontworpen door Renzo Piano.

Fondation Beyeler staat bekend om exposities van topklasse en wat dat betreft vallen we met onze neus in de boter. Tot en met 11 augustus 2024 loopt een experimentele tentoonstelling waarin het museum, de curatoren en de deelnemende kunstenaars alle regels overboord hebben gegooid. Zo heeft de expositie geen vaste naam, maar wisselt deze op willekeurige momenten.

Datzelfde gaat op voor de kunst in de zalen. Vaak zijn werken van verschillende kunstenaars strak tegen elkaar gehangen. Zo zien we een rijtje met werken van Monet afgewisseld met een doek van Gerhard Richter. Of staan er kenmerkende sculpturen van Alberto Giacometti strak opgesteld tegenover schilderijen van Francis Bacon. Echt heel mooi gedaan. Om het allemaal verwarrender te maken, lopen er ‘medewerkers’ van het museum rond die blijkbaar random schilderijen weghalen en vervangen. Deze tentoonstelling is dus nooit hetzelfde.

Twee museummedewerkers met blauwe handschoenen verplaatsen een groot horizontaal schilderij op een witte museummuur — Het verhuizen van kunst

Elke zaal in het museum kent een verrassing. De rode draad is kunst van het hoogste niveau, maar het is de presentatie die zorgt voor de echte verwondering. Op deze manier is het bezoeken van een museum spannender en een stuk minder statisch. Constant kom je als bezoeker voor een verrassing te staan. In een installatie van Tino Seghal sta je plots oog in oog met mensen die stukken van Beethoven zingen om vervolgens in een zaal te komen waar sculpturen van verschillende kunstenaars oog in oog met elkaar staan. En dan zijn er ook nog kunstwerken die geen vaste plek hebben, maar door het museum zweven.

Ook buiten in de tuin is van alles te zien. Het spectaculairst zijn de mistinstallaties van de Japanse Fujiko Nakaya. Deze zorgen ervoor dat het museum verdwijnt achter een dikke laag mist, waardoor je niet eens ziet waar de ingang is. Verdwaald afwachten is het enige dat in dit geval mogelijk is. Ook mooi is de kas naast het restaurant van het museum. Daarin blijkt achterin een grote pluche beer te slapen, een bijzonder werk van kunstenaar Precious Okoyomon. Fondation Beyeler heeft ons echt weten te verrassen. Als je denkt dat alle (kunst)musea min of meer hetzelfde zijn, dan moet je echt naar deze tentoonstelling.

Eten en drinken in Bazel

Tijdens ons (korte) bezoek aan Bazel hebben we gegeten en gedronken op een paar mooie locaties. Graag delen we 2 adressen ter inspiratie.

Restaurant Kunsthalle

Een bezoek aan Bazel is niet compleet zonder een bezoek aan dit iconische restaurant. De kaart is klassiek, maar dan wel van een hoog niveau. In de zomer hebben ze een prachtig terras, maar het mooist eet je in de zaal met het kunstwerk van Verner Panton (die vaste klant was in de Kunsthalle) aan het plafond. De installatie hing eerst bij de wereldberoemde designer thuis, maar is na zijn dood door zijn familie aan het restaurant geschonken.

Les Trois Rois

Is je budget lekker ruim, dan is een verblijf in het 5-sterrenhotel Les Trois Rois een aanrader. Prachtig gelegen in het hart van de stad, met geweldig uitzicht op de Rijn. Ons budget was wat kleiner, maar dan kun je altijd wat gaan drinken in de hotelbar. Deze is meerdere keren internationaal in de prijzen gevallen en staat bekend om de interessante cocktailkaart en de zeer uitgebreide collectie whisky en wijn.

Reizen naar Zwitserland en door Zwitserland

Duurzamer reizen is voor ons erg belangrijk. Daarom hebben we de reis van een naar Zwitserland per trein gedaan en hebben we in Zwitserland ook gebruik gemaakt van het openbaar vervoer (treinen, trams en bussen). Met de Swiss Travel Pass reis je heel eenvoudig en comfortabel door het land. Onze ervaring met het Zwitserse OV is heel positief. Bovendien kun je met de Swiss Pass ook gratis (of met korting) naar binnen in heel veel Zwitserse musea.

Binnenplaats van het Kunstmuseum Basel met een stenen vloer, een bronzen beeldengroep en boompjes in houten vaten — Kunstmuseum Basel

Een bronzen sculptuur van een naakte vrouw voor een groot wandvullend schilderij van vijf vrouwen in blauwe jurken — Kunstmuseum Basel

Drie abstracte schilderijen van Piet Mondriaan met kenmerkende zwarte lijnen en kleurvlakken aan een witte museummuur — Drie schilderijen van Piet Mondriaan in Kunstmuseum Basel

Schilderij van kleurrijke huizen in een stadsgezicht met wasgoed aan de lijn onder een grijze lucht — Andreas His – Pellestrina II (2007)

Zaal in Kunstmuseum Basel met een abstracte metalen sculptuur op de voorgrond en drie schilderijen aan de witte muur — Kunstmuseum Basel

Een zaal in Kunstmuseum Basel met een organische bruine sculptuur op een sokkel en diverse schilderijen aan de wanden — Kunstmuseum Basel

Kleurrijk abstract schilderij met cirkelvormige patronen, een propeller en de Eiffeltoren in de achtergrond — Robert Delaunay – Hommage a Blériot (1914)

Abstracte zwart-wit tekening met surrealistische vormen en lijnen in een houten lijst — Jackson Pollock – Untitled (1943)

Een expressieve zwart-wit pentekening van een figuur bovenop een rijdende auto met chaotische, krassende lijnen — Claes Oldenburg – Figure on Roof of Ford Station Wagon (1965)

Een sfeervolle, donkere gewassen inkttekening van een gotisch fantasiekasteel met torens achter een stenen boogbrug — Victor Hugo – Fantasy Castle (1866)

Een gedetailleerde potloodtekening van een weids landschap met een kleine windmolen aan de horizon — Caspar David Friedrich – Rügenlandschaft mit Windmühle, uit het Grossen Rügener Skizzenbuch (1801)

Vier ingelijste tekeningen van berglandschappen naast elkaar aan een grijze muur in het Kunstmuseum Basel — Kunstmuseum Basel

Zaal in Kunstmuseum Basel met houten vloer en diverse ingelijste tekeningen aan de muren en op een sokkel — Kunstmuseum Basel

Gedetailleerde zwart-wit tekening van een uitgestrekt en grillig berglandschap met scherpe pieken en diepe schaduwen — Toba Khedoori – Untitled (mountains 2) (2011-2012)

Schilderij van een dramatisch Alpenlandschap met een meer omringd door donkere bergen en een besneeuwde bergtop — Alexandre Calame – Am Urnersee (1849)

Schilderij van een weids, besneeuwd berglandschap met een gletsjer en rotsen op de voorgrond — Caspar Wolf – Finsteraargletscher mit Blick auf das Flinsteraarhorn (1774)

Drie klassieke schilderijen, waaronder een stilleven met schedel en een groot groepsportret, in het Kunstmuseum Basel — Kunstmuseum Basel

Het bronzen beeld L'homme qui marche van Auguste Rodin in een lichte zaal van het Kunstmuseum Basel — Auguste Rodin – L’homme qui marche (1907)

Een slanke, bronzen figuur van Giacometti staat tegenover een abstracte, robuuste sculptuur van Picasso — Alberto Giacometti en Pablo Picasso

Een groot, grijs bronzen beeld van een zittende haas met menselijke trekken die water spuwt in een vijver — Thomas Schütte – Hase (2013)

Duizenden rood-witte capsules verspreid over een houten museumvloer — Carsten Höller – Pill Clock (2015)

Een grote, bruine pluche beer ligt te slapen tussen weelderige groene planten en bloemen in een kas — Precious Okoyomon – the sun eats her children (2024)

Een levensecht beeld van een schilder in een besmeurde overall die tegen een gespikkelde muur leunt — Duane Hanson – Painter (1977)

Medewerkers van Fondation Beyeler verplaatsen grote schilderijen op karren door een museumzaal — Het verhuizen van kunst

Vijf schilderijen van verschillende formaten hangen strak tegen elkaar aan op een witte museummuur — Op een rij: Paul Cézanne, Claude Monet, Claude Monet, Gerhard Richter en wederom Claude Monet

Verschillende schilderijen van Marlene Dumas en Andy Warhol hangen strak tegen elkaar aan een witte museummuur — Marlene Dumas en portretten van Joseph Beuys door Andy Warhol

Het moderne gebouw van Fondation Beyeler met roodbruine stenen zuilen en glazen wanden grenzend aan een vijver — Fondation Beyeler

Een bord met witte asperges, twee gekookte aardappelen met kruiden en een gebakken spiegelei — Aspergetijd in Restaurant Kunsthalle

De Fasnachts-brunnen in Bazel met kinetische ijzeren sculpturen van Jean Tinguely die water spuiten in een ondiep bassin — Fasnachts-Brunnen door Jean Tinguely

Straatbeeld in het centrum van Bazel met tramrails, fietsers en vlaggen van Art Basel tussen de gebouwen — Bazel

Uitzicht over de Rijn in Bazel met aangemeerde boten langs de kade en de stad op de achtergrond — Bazel

Uitzicht vanaf een brug over de Rijn op de stad Bazel met de Munster van Bazel aan de horizon — Bazel

Houten kastenwand achter de bar gevuld met talloze flessen whisky, wijn en andere sterke dranken — Indrukwekkende collectie dranken in de bar van Hotel Les Trois Rois

📬 Niets missen van Mixed Grill?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.