De Braziliaanse kunstenaar Henrique Oliveira staat wereldwijd bekend om zijn adembenemende, monumentale sculpturen waarin de ruwe natuur en strakke architectuur frontaal op elkaar botsen. Voor zijn spectaculaire installatie in het beroemde Palais de Tokyo in Parijs, creëerde hij een kunstwerk dat de ruimte letterlijk leek op te slokken. Het wekte de beklemmende en tegelijkertijd magische illusie dat het hout als een levend organisme was losgebarsten uit zijn vertrouwde omgeving.
De illusie van woekerende wortels
De installatie, die de naam Baitogogo kreeg, vormde een bizar visueel spektakel. De strakke, witte steunbalken van het Parijse museum leken op een bepaald punt in de ruimte plotseling de controle te verliezen. Ze smolten samen, verdraaiden zich en muteerden in een gigantische, organische knoop van hout. Oliveira haalt voor dit soort werken vaak zijn inspiratie uit de biologie en de medische wereld (zoals de ongecontroleerde celgroei van tumoren). Voor veel toeschouwers leek de sculptuur echter op een immens wortelstelsel dat zich met brute kracht had losgerukt uit de statische architectuur, wanhopig op zoek naar lucht, licht en ruimte.
Een meesterwerk van Braziliaans sloophout
Om deze enorme, web-achtige structuur te bouwen, gebruikte de kunstenaar een materiaal dat onlosmakelijk verbonden is met zijn thuisstad São Paulo: tapumes. Dit is goedkoop, verweerd triplex dat in Brazilië massaal wordt gebruikt voor bouwhekken en in de krottenwijken. Oliveira combineerde dit buigzame sloophout met echte boomtakken die hij persoonlijk verzamelde in de Franse bossen. Met behulp van een team van twintig assistenten werkte hij maandenlang aan de constructie. Het resultaat was zo naadloos en organisch, dat het voor het blote oog vrijwel onmogelijk was om te zien waar het gebouw precies ophield en waar de houten sculptuur begon.
Een onvergetelijke ruimtelijke ervaring
Hoewel Baitogogo een tijdelijke expositie was, behoort het tot een van de meest iconische ruimtelijke installaties die het Palais de Tokyo in de afgelopen decennia heeft gehuisvest. Het was niet zomaar een beeld waar je omheen kon lopen, maar een architectonische ingreep die je als bezoeker in zijn geheel moest ervaren. De enorme schaal en het beklemmende gevoel van de krakende en wringende houten massa lieten een blijvende indruk achter bij iedereen die het voorrecht had om er destijds onderdoor te wandelen.
Foto’s: Palais de Tokyo
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke zaterdag de beste tips over kunst, cultuur en lifestyle direct in je inbox.