We hebben op de redactie al heel wat vreemde gadgets, kunstwerken en muziekinstrumenten voorbij zien komen. Maar de Parthenocarp van de Nederlandse kunstenaar Ronald van der Meijs is met stip de meest bizarre creatie die we in tijden hebben gezien. Vergeet synthesizers of gitaren; dit instrument wordt aangedreven door… komkommerplanten en boormachines.
Het klinkt als een uit de hand gelopen natuurkundeproef, maar het is bloedserieuze (en fascinerende) sound art. De Parthenocarp is een installatie die de strijd – of juist de samenwerking – aangaat tussen organische groei en keiharde technologie.
Hoe werkt de Parthenocarp?
De installatie bestaat uit een stalen frame met daarin drie grote klankkasten, elk voorzien van een lange snaar. Tot zover nog redelijk normaal. Het wordt echter interessant bij de ‘muzikanten’. Van der Meijs gebruikt namelijk levende komkommerplanten als drijvende kracht.
Het principe is even geniaal als traag:
- De Greep: De ranken van de groeiende komkommerplant zoeken houvast en wikkelen zich om de snaren van het instrument.
- De Spanning: Naarmate de plant groeit en de ranken indrogen, krullen ze op (zoals een telefoonsnoer). Hierdoor wordt er langzaam maar zeker harder aan de snaar getrokken.
- De Tegenreactie: Hier komen de elektrische boormachines in het spel. Sensoren meten de spanning op de snaar. Zodra de plant te hard trekt, slaat de boormachine aan om de toonhoogte te veranderen of de spanning te reguleren.
Een traag concert van de natuur
Je moet bij de Parthenocarp geen snelle gitaarsolo’s verwachten. Het is slow art in de puurste vorm. Het instrument speelt een compositie die wordt bepaald door de groeisnelheid van de groente. De trillingen van de snaren, veroorzaakt door het mechaniek, zijn hoorbaar als een voortdurend veranderende drone.
Op zijn website legt Ronald van der Meijs uit dat de naam verwijst naar ‘parthenocarpie’: het vermogen van planten om vruchten te vormen zonder bevruchting. Het werk symboliseert onze drang om de natuur te manipuleren en te sturen met technologie, terwijl de natuur uiteindelijk toch haar eigen onvoorspelbare weg zoekt.
Bekijk de video
Het is bijna niet uit te leggen hoe dit eruitziet (en klinkt) zonder het daadwerkelijk te zien. Het heeft iets weg van een steampunk-laboratorium waar planten de macht overnemen. Benieuwd hoe een duet tussen een komkommer en een Black & Decker klinkt? Bekijk de video van de Parthenocarp hieronder. Voor meer bizarre projecten en technische details kun je terecht op de website van Ronald van der Meijs.
Alle afbeeldingen: Ronald van der Meijs