In een kerk in het Franse Montpellier is tot en met 7 december een bijzondere installatie van kunstenaar JR te bewonderen. Het werk Adventice bestaat uit een grote boom met daarin handen in plaats van bladeren. Voor het project zijn 10.000 handen gescand en geprint. Hiervoor konden mensen in Montpellier hun hand laten scannen.
Dit unieke project is onderdeel van de heropening van de Carré Sainte-Anne, een kunstruimte in een voormalige kerk uit 1869. Al bij de bouw was dit overigens al een bijzonder gebouw. De kerk was namelijk katholiek in een overwegend protestantse stad. Voor het toenmalige stadsbestuur was de bouw een gebaar van verdraagzaamheid. Sinds 1991 is de kerk een kunstcentrum. De afgelopen 7 jaar was er een grootschalige renovatie.
Ad venire
Het werk van JR is het eerste grote project in de Carré Sainte-Anne. De titel Adventice is een verwijzing naar het Latijnse ‘ad venire’ dat op meerdere manieren te interpreteren valt. De letterlijke vertaling is ‘naar de komst’ wat bijvoorbeeld terugkeert in het woord Advent. Onderzoekers naar planten gebruiken ad venire in een andere context. Hier slaat het op organen die groeien op ongewone plaatsen, maar men gebruikt het ook wel voor de groei van planten die niet inheems zijn. In dit geval slaat dat dus op de handen die aan de takken van de boom groeien.
Een verklaring van Carré Sainte-Anne zegt het volgende hierover: “Toen in de middeleeuwen de eerste lakenweverijen langs de oevers van de Lez verschenen, begon hier en daar onbekende flora te groeien. Vacht geïmporteerd uit Spanje, Noord-Afrika, Constantinopel en Smyrna werd in het water gewassen, waardoor de zaden uit verre landen vrijkwamen, die konden groeien dankzij de vruchtbare omstandigheden van de Middellandse Zee.”
JR geeft aan dit interessante onderwerp een geheel eigen draai. In zijn werk draait het vaak om de connectie tussen individuen en andere sociale onderwerpen, zoals migratie en je ontheemd voelen. Speciaal voor Adventice verzamelde JR 10.000 handafdrukken van inwoners van de stad, waardoor mensen uit verschillende gemeenschappen plots samen takken en wortels delen. Naast de boom met handen zijn er in de kerk ook nog een paar andere werken te zien waarin bomen en handen een grote rol spelen. Deze vormen op een aantal plaatsen een mooi contrast met de neogotische architectuur en gebrandschilderde ramen.
De Sainte-Annekerk is te vinden in het centrum van Montpellier in de wijk Écusson. De expositie van JR is gratis te bezoeken. Hierbij is het goed om te weten dat de kerk ’s middags tussen 13 en 14 uur gesloten is.
