Week-end des Coteaux: een magische avond in Luik

Nocturne des Coteaux de la Citadelle was jarenlang een bijzonder hoogtepunt op de culturele kalender in Luik. Op de eerste zaterdagavond van oktober was het oude deel van de stad verlicht door kaarsen en was er lichtkunst te zien. Vanwege de coronapandemie en latere organisatorische en budgettaire redenen was dit evenement voor het laatst in oktober 2019. Gelukkig is het evenement terug onder een nieuwe naam: Week-end des Coteaux. Extra mooi is dat het nu twee dagen duurt. Wij reisden af naar Luik om de terugkeer mee te maken.

Een festival dat zich in het donker afspeelt, kan natuurlijk pas van start als het donker is. Op de zaterdagavond zou de zon rond kwart over 8 ondergaan, waarna het nog een half uurtje duurt voordat het echt donker is. Een mooie plek om te wachten is Brasserie {C}, een bierbrouwerij met meerdere terrassen en een fijn restaurant. Deze brasserie zit pal naast de iconische Montagne de Bueren en bij de ingang naar smalle steegjes richting de Terrasses des Minimes (daarover later meer).

Cour d’Honneur

Wanneer het buiten bijna donker is, wandelen we eerst richting Paleis van de Prins-bisschoppen. Luik heeft nog steeds het imago dat het een saaie en lelijke stad is, maar niets is minder waar. De straatjes waar we doorheen lopen staan vol met prachtige oude panden. Als we vervolgens door een poort het binnenplein ( Cour d’Honneur) van het paleis binnenlopen, wanen we ons in het rijke verleden van deze Waalse stad.

Het Paleis van de Prins-bisschoppen neemt een pontificale plek in aan de Place Saint-Lambert, het grote (en eerlijk gezegd wat saaie) plein in het hart van de stad. Loop je echter om het paleis heen naar de Rue de Palais is de ervaring een flink stuk sfeervoller. De 16de-eeuwse zuilengalerij van het paleis staat dankzij een lichtinstallatie in het midden van het plein in een prachtig licht. Bezoekers kunnen de interactie aangaan, omdat ze het licht met hun lichaam kunnen blokkeren om zo schaduwen op de eeuwenoude muren en zuilen te toveren.

Ook is het paleis deze avond open voor het publiek en dat schijnt niet zo vaak te gebeuren, omdat het gebouw nog steeds in gebruik is door onder andere het provinciebestuur. Er zijn kraampjes met eten en drinken en boven in een statige zaal speelt een bigband heerlijke jazz. Een goed begin van de avond. Wat opvalt, is dat de avond echt iets is waar de inwoners van de stad naar uit hebben gekeken. Het is overal (gezellig) druk en je ziet mensen constant bekenden tegenkomen.

Overal klinkt muziek

Inmiddels is het echt donker en is het tijd om de route langs de lichtkunst te bewandelen. We komen er al snel achter dat de kunstwerken eigenlijk ondergeschikt zijn aan de algehele sfeer in de stad. Het is vooral gezellig op straat. Overal klinkt muziek, terrassen zijn gevuld en op heel veel plekken is eten en drinken te koop. Een bakker in de Rue de Palais is omgetoverd tot een club waar mensen staan te dansen tussen de ovens.

De grootste publiekstrekker tijdens de Nocturne des Coteaux de la Citadelle en nu ook weer bij Week-end des Coteaux is de Montagne de Bueren. Deze iconische trap van 374 treden verbindt de wijk Féronstrée et Hors-Château met de Citadel van Luik die boven de stad uittorent. Leuk weetje: In 2013 zette de Amerikaanse nieuwswebsite The Huffington Post de Montagne de Bueren op nummer 1 van de meest extreme trappen ter wereld. Tijdens dit lichtjesfestival zijn de trappen versierd met honderden kaarsen. De trap beklimmen kan niet deze avond, dus we zullen moeten omlopen om bij de Citadel te komen.

Via de steile Rue Pierreuse wandelen we naar boven. Onderweg komen we meer lichtkunst tegen, zoals Behind the Walls van de Belgische kunstenaar Nathalie Maufroy. We zien twee handen, die uit de ramen van een oud pand lijken te komen, intrigerende bewegingen maken. Iets verderop zien we een werk van het Belgisch/Franse Union by Motion. Bij dit werk is een simpele cirkel van licht de basis, maar wie stil blijft staan, ziet beweging en hoort bijbehorende spannende muziek.

Einde van een route

Opvallend is ook dat er in de wijk Pierreuse overal culturele instellingen zijn die voor de avond tijdelijk dienstdoen als bar/terras/club. Vooral bij Casa Nicaragua is het de hele avond erg gezellig. Daar tegenover zien we ook mensen steeds uit een smalle poort komen. Middels navraag bij de vrijwilligers die er staan, komen we erachter dat dit het einde van een route is langs de Terrasses des Minimes. Om daar te komen zullen we in de rij moeten gaan staan bij de Montagne de Bueren. Dat is iets voor later, want we gaan eerst verder omhoog richting de Citadel.

Om daar te komen moeten we de smalle straat Au Pèri in, maar voordat we afslaan lopen we nog een stukje door de flink stijgende Rue Pierreuse om uit te komen bij de Ferme de la Vache. Dit is een boerderij middenin de stad. Op de heuvels rondom de Citadel, wat je zou kunnen beschouwen als het begin van de Ardennen, is veel groen en dus ook ruimte voor agrarische activiteiten. Normaal gesproken werken op deze boerderij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, nu is de binnenplaats tijdelijk een erg gezellig terras. Door de pikdonkere tuin loopt een route die is verlicht met kaarsen.

Weerspiegeling

Terug in de Au Pèri merken we dat het aardig druk is tijdens Week-end des Coteaux. Er zijn complete families en grote vriendengroepen op de been. Als bekenden elkaar kruisen op de smalle trappen ontstaat er direct een opstopping. De sfeer blijft echter gemoedelijk en zodoende komen we al snel bovenaan de Montagne de Bueren uit. Het lukt niet echt om vanaf boven de kaarsen op de trap te zien, maar wel bijzonder is de weerspiegeling van het kaarslicht in een groot kantoorgebouw een heel stuk verderop.

Het uitzicht vanaf de Montagne de Bueren op de stad en de Maas is al indrukwekkend, maar even verderop is een plek waar je nog meer kunt zien. Vanaf het oorlogsmonument Monument au 14ème Régiment de Ligne is het uitzicht weidser. Je ziet de stad, de rivier, het eiland Outremouse en in de verte het prachtige station Luik-Guillemins. Op deze plek, hoog boven de stad, is het niet ver meer naar de muren van de Citadel. In het park dat langs de muren loopt is nog meer lichtkunst te zien: er hangen grote lampions in de bomen die bewegen in de wind en er lijken twee reusachtige fantasiedieren door de lucht te zweven. Dat laatste is een werk van het Franse gezelschap Cie Porté par le Vent dat luistert naar de naam Le Ballet des Luminéoles.

Om vervolgens weer beneden te komen, moeten we dezelfde route volgen door de Au Pèri en Rue Pierreuse. Is dat erg? Absoluut niet! Overal klinkt muziek en gelach en de oude huizen zijn versierd met kaarsen en lampjes. Luik laat zich van zijn meest magische en sfeervolle kant zien. Wie zegt dat de stad saai en lelijk is, heeft duidelijk niet gezworven door deze straatjes en de vele trappen beklommen die op de helling te vinden zijn.

De stad bruist

We lopen terug richting de voet van de Montagne de Bueren. Onderweg bruist de stad. Muziek, drank, eten en vriendschappen zijn belangrijker dan de kunstwerken die er te zien zijn. Toch willen we alles gezien hebben. Bijvoorbeeld de simpele, maar effectieve discobal die aan de gevel van de Espace Saint-Antoine hangt. Of een projectie van de maan op de zijkant van een gebouw aan de Place Crève-Coeur, waar het vooral heel gezellig is vanwege de DJ en het craft beer bij Le Saint Bar.

Zoals eerder geschreven kregen we de tip om bij de trappen van Montagne de Bueren aan te sluiten in de rij. Niet alleen om een zo goed mogelijke foto te maken van de verlichte traptreden, maar ook om in kleine groepjes te worden toegelaten tot de route die via de hellingen en oude muren van de citadel zal leiden tot de uitgang aan de Rue Pierreuse. Allereerst lopen we langs de terrassen van Brasserie {C} en de bijbehorende Bar Sauvage, maar al snel lopen we in het halfdonker door smalle steegjes en over steile trappen.

Na een tijdje komen we uit bij de Terrasses des Minimes, de tuinen op de helling die horen bij het Paleis van de Prins-bisschoppen. Vanaf hier heb je ook weer een uitzicht over de stad en de Maas die glinstert in de verte. De oude muren zijn ooit aangelegd door de monniken die in de tuinen groente en fruit verbouwden en in de nissen bijenkorven hadden staan. Verderop staan op de terrassen bijzondere lampen van het Nederlandse VOUW studio die luisteren naar de naam Bloomlight. De lampen reageren op voorbijgangers door zich te openen en sluiten.

Heel veel trappen

Aan de andere kant van de Terrasses des Minimes staan er weer trappen op ons te wachten. Dit keer naar beneden, richting de Rue Pierreuse binnen een paar minuten sta je van een serene tuin met uitzicht weer middenin het feestgedruis. Het Week-end des Coteaux blijft verwonderen en verbazen. We slenteren verder naar beneden, kijken onze ogen uit en genieten van de sfeer. Bij het terras van biercafé Wild Lab sluiten we af met een goed biertje in de handen en stevige hiphop uit de speakers. Wat een magische avond.