Architect Kengo Kuma heeft in de historische Japanse stad Dazaifu een werkelijk uniek en adembenemend interieur ontworpen voor een lokaal filiaal van Starbucks. Waar je bij deze wereldwijde keten vaak een standaard inrichting verwacht, is deze vestiging aan de iconische Omotesando-winkelstraat getransformeerd tot een architectonisch hoogstandje. Het werk van Kuma staat internationaal bekend om het verfijnde gebruik van natuurlijke materialen en herhaling, en dit project is daar wellicht het meest sprekende voorbeeld van: een constructie die bijna volledig wordt gedragen door een complex vlechtwerk van houten balken.
Een constructie zonder spijkers
Het meest opvallende aan dit ontwerp is de toepassing van een traditionele Japanse techniek genaamd kigumi. Kuma heeft hiervoor maar liefst 2.000 houten balken gebruikt, die samen een totale lengte van ruim vier kilometer hebben. Het bijzondere is dat deze balken in elkaar grijpen zonder het gebruik van spijkers of lijm. Deze methode is gebaseerd op het concept van Cidori, een oud Japans speelgoed waarbij houten stokjes in een ruitvormig patroon worden gevat. Kuma heeft dit speelse concept uitvergroot tot architectonische proporties. De balken ‘stromen’ als het ware vanaf de muren door over het plafond, waardoor bezoekers het gevoel krijgen dat ze zich in een abstract bos of een moderne grot bevinden. Het licht dat door de houten rasters valt, zorgt voor een continu veranderend schaduwspel dat de ruimte een serene en organische sfeer geeft.
Harmonie met de omgeving
De reden dat Starbucks hier, in tegenstelling tot hun gebruikelijke strategie, heeft gekozen voor zo’n radicaal andere en artistieke inrichting, ligt in de unieke locatie. Het filiaal bevindt zich op de hoofdroute naar de Dazaifu Tenman-gū, een van de belangrijkste Shinto-tempels van Japan. Deze tempel, gebouwd op het graf van Sugawara no Michizane (de god van de geleerdheid en kalligrafie), trekt jaarlijks miljoenen bezoekers en wordt omringd door duizenden pruimenbomen.
In een omgeving die zo doordrenkt is van geschiedenis en spiritualiteit, zou een schreeuwerig, modern gebouw uit de toon vallen. Je zou de koffiezaak daarom kunnen zien als een respectvol eerbetoon aan dit beroemde heiligdom. Kuma’s filosofie van “negatieve architectuur”—waarbij het gebouw niet domineert, maar opgaat in zijn omgeving—komt hier perfect tot zijn recht. Door het gebruik van lichte houtsoorten en een open structuur sluit het pand naadloos aan bij de traditionele houten architectuur van de tempel en de omliggende winkeltjes in de straat.
Foto’s: Starbucks