De Duitse kunstenaar Wolfgang Stiller wist twee compleet willekeurige objecten die hij per toeval tegen het lijf liep, op briljante wijze met elkaar te combineren. Het indrukwekkende en tegelijkertijd confronterende resultaat van deze samenvoeging is de sculpturenreeks Matchstick Men: een verzameling gigantische, deels afgebrande lucifers voorzien van mensengezichten.
Een toevallige vondst in China
De oorsprong van deze iconische kunstwerken ligt in Beijing (China), waar Stiller destijds woonde en werkte. In zijn atelier kwam hij in het bezit van een aantal afgedankte, levensechte mallen van menselijke hoofden, die als restmateriaal waren overgebleven na een lokale filmproductie. Kort daarna stuitte hij op een partij grote blokken hout die hem qua vorm onmiddellijk aan uitvergrote lucifers deden denken. Door deze twee losse elementen organisch met elkaar te versmelten en ze te bewerken met zwarte verf om brandsporen na te bootsen, ontstonden de lugubere, maar fascinerende Matchstick Men.
De symboliek van de burn-out
Wat begon als een min of meer toevallige en speelse samenvoeging van materialen, groeide al snel uit tot een kunstwerk met een diepe, donkere symboliek. De reusachtige, verkoolde hoofden op de houten stokken roepen bij de toeschouwer direct krachtige associaties op. Ze staan voor velen symbool voor de moderne, westerse prestatiemaatschappij waarin mensen vaak als wegwerpartikelen (lucifers) worden behandeld. Zodra ze hun nut hebben bewezen en volledig zijn ‘opgebrand’—een zeer letterlijke, visuele verwijzing naar de burn-out—worden ze genadeloos afgedankt en opzij gegooid.
Vrijheid van interpretatie
Stiller presenteert zijn Matchstick Men in verschillende, sterk variërende opstellingen. Soms leunen de figuren moedeloos op een rij tegen een witte galeriemuur, en soms liggen ze als levenloze lichamen kriskras door elkaar gegooid in een levensgrote, op maat gemaakte luciferdoos die verdacht veel wegheeft van een doodskist of massagraf. Hoewel de associatie met uitputting, de consumptiemaatschappij en de dood snel is gemaakt, laat de kunstenaar de exacte betekenis overigens het liefst in het midden. Hij weigert zijn publiek een vastomlijnd verhaal op te dringen, zodat elke bezoeker genoeg ruimte heeft om zijn of haar eigen emoties en interpretaties op de opgebrande gezichten te projecteren.
Foto’s: Wolfgang Stiller
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.