De Oostenrijkse hedendaagse kunstenaar Erwin Wurm staat erom bekend de definitie van beeldhouwkunst continu op de proef te stellen, vaak gewapend met een flinke dosis absurditeit en donkere humor. In een opvallende serie sculpturen pakt hij beklemmende architectuur letterlijk en figuurlijk aan. Door gebouwen eerst na te boetseren en ze vervolgens fysiek te lijf te gaan, creëert hij een fascinerende mix van performance, psychologie en beeldhouwkunst.
Beklemmende ruimtes en donkere humor
Voor deze serie kiest Wurm niet zomaar willekeurige gebouwen. Hij boetseert gedetailleerde schaalmodellen van architectuur die symbool staat voor opsluiting, autoriteit of trauma: zwaarbewaakte gevangenissen, ondoordringbare bunkers, kille pakhuizen en psychiatrische instellingen.
Het is typerend voor de cynische humor van Wurm dat hij aan dit rijtje van beklemmende, benauwende plekken ook het huis van zijn ex-vrouw toevoegt. Hiermee trekt hij de zware, maatschappelijke thema’s plotseling naar een zeer persoonlijk en psychologisch niveau.
De performance van de verwoesting
De kern van het kunstwerk zit hem in de handeling die daarop volgt. Het zorgvuldig opgebouwde kleimodel is slechts het begin. Zodra het gebouw af is, onderwerpt Wurm het aan een agressieve, performatieve actie: hij geeft de klei een genadeloos pak slaag, deelt een stevige trap uit of bewerkt het model met een mes.
Vervolgens giet hij dit zwaar gehavende, ingedeukte model af in permanente, harde materialen zoals brons, acryl of polyester. Hierdoor wordt een vluchtige emotie (een uitbarsting van woede of frustratie) voor altijd bevroren in de tijd. De onwrikbare autoriteit van de oorspronkelijke gebouwen wordt zo letterlijk door de kunstenaar geknakt.
Het publiek als levend kunstwerk
Naast zijn eigen fysieke interactie met de sculpturen, betrekt Wurm in de presentatie van zijn werk vaak ook de toeschouwer. Hij vraagt willekeurige mensen om ongemakkelijke poses aan te nemen in of rondom de kunstwerken. Dit is een terugkerend element in zijn oeuvre, sterk verwant aan zijn wereldberoemde One Minute Sculptures. Hiermee vervaagt Wurm de grens tussen het kunstwerk en de bezoeker; het publiek kijkt niet alleen naar de kunst, maar wórdt er voor even onderdeel van.
Foto’s: Erwin Wurm
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke zaterdag de beste tips over kunst, cultuur en lifestyle direct in je inbox.