Alain Delorme imiteert vogels met plastic zakken

Je kent ze ongetwijfeld: de adembenemende, golvende wolken van duizenden spreeuwen die rond zonsondergang sierlijke, hypnotiserende patronen in de lucht tekenen. Dit betoverende natuurfenomeen – in het Engels een murmuration genoemd – vormt de basis voor het werk van de Franse fotograaf Alain Delorme. Op het eerste gezicht lijk je naar een meesterlijke natuurfoto te kijken. Maar wie inzoomt op zijn serie Murmurations: Ephemeral Plastic Sculptures, ontdekt al snel een briljante en ietwat onheilspellende illusie.

De poëzie van zwerfafval

Wat van een afstand op een elegante zwerm spreeuwen lijkt, bestaat in werkelijkheid voor de volle honderd procent uit ritselende, plastic supermarkttasjes. Delorme speelt hiermee een meesterlijk, psychologisch spel met de kijker. Van een afstand zie je poëzie en de zachte schoonheid van de natuur; van dichtbij zie je een massale, giftige wolk van synthetisch zwerfafval die als een donkere dreiging het licht uit de lucht zuigt.

De kunstenaar haalde hiervoor inspiratie uit zowel de schoonheid van het ronddansende plastic zakje in de film American Beauty, als de meedogenloze en beklemmende sfeer uit de horrorklassieker The Birds van Alfred Hitchcock.

Het geheim onthuld: digitaal monnikenwerk

Is het echt of is het de computer? Het antwoord is een fascinerende combinatie van beide. Het maken van deze serie was een extreem staaltje geduld en digitaal monnikenwerk:

• Studiofotografie: Delorme verzamelde tientallen doorschijnende plastic tasjes in verschillende kleuren. Hij fotografeerde elk tasje afzonderlijk op een lichtbak in zijn studio, en deed dit letterlijk honderden keren vanuit elke mogelijke hoek, plooi en belichting.
• De achtergronden: Vervolgens reisde hij de wereld rond om sfeervolle zonsondergangen met industriële elementen (zoals hoogspanningsmasten en fabrieken) vast te leggen.
• De compositie: In Photoshop bouwde hij de zwermen vervolgens minutieus na. Hij bestudeerde de vliegpatronen van echte spreeuwen en plaatste de gefotografeerde zakjes één voor één in de lucht. Eén enkele voltooide foto in deze serie kan hierdoor uit 10.000 tot wel 100.000 afzonderlijk geplaatste tasjes bestaan.

Een donkere boodschap in de schemering

Hoewel de foto’s buitengewoon esthetisch en prachtig zijn om naar te kijken, dragen ze een loodzware boodschap met zich mee. Delorme becommentarieert met deze serie onze absurde consumptiemaatschappij en de verstikkende wereldwijde plasticsoep. Het waarschuwt ons voor een dystopische toekomst waarin we de natuur zo ver hebben teruggedrongen, dat we straks misschien alleen nog maar naar prachtig dansend afval kunnen kijken.