Jon Rafman kijkt door de ogen van Google Street View

Hedendaagse technieken zorgen voor interessante ontwikkelingen in de hedendaagse kunst. De Canadese kunstenaar Jon Rafman laat zien dat gevonden beelden op Google Street View vertaald kunnen worden naar dramatische kunstwerken. De mooiste vondsten zijn tot en met 11 januari te zien in de tentoonstelling Report a concern – The Nine Eyes Archives in het Louisiana Museum of Modern Art in Denemarken.

Het is voor het eerst dat de werken van Jon Rafman op groot formaat in een museum te zien zijn. Hiervoor zijn meer dan 50 afbeeldingen uitvergroot en ingelijst. Daarnaast zijn de zalen, met behulp van de kunstenaar, voorzien van prints op de muren en de vloer, die de bezoeker het gevoel geven rond te wandelen in een unieke digitale wereld. Ook is er de film YOU, THE WORLD AND I uit 2010 te zien.

Curator Mathias Ussing Seeberg: “Ondanks hun ‘negen ogen’ zien de technologie en de camera’s eigenlijk niets. Ze zijn onverschillig over wat ze fotograferen, zegt de kunstenaar. Rafmans project ontwikkelt de beelden in feite voor het eerst, een terugkeer naar een tijd waarin mensen de donkere kamer in gingen om de foto’s die ze hadden gemaakt te ontwikkelen – en te bekijken.”

De negen ogen die de curator noemt, en ook voorkomen in de titel van de tentoonstelling, verwijzen naar de speciale camera’s met negen lenzen rondom die Google gebruikt om wereldwijd straten, pleinen en wegen driedimensionaal in kaart te brengen. Op elk moment van de dag is ergens wel iemand bezig met het vastleggen van de wereld met die negen ogen. De beelden die worden gemaakt verschijnen online, bijvoorbeeld als onderdeel van Google Maps. Het overgrote deel bestaat uit redelijk voorspelbare beelden, met naast gebouwen en wegen af en toe een voorbijganger en wat auto’s. Wie echt goed zoekt, kan ook wat meer ongewone beelden tegenkomen of beelden die op de één of andere manier buiten de context van de applicatie ook iets zeggen.

Een gloednieuw hoofdstuk

Jon Rafman houdt al sinds 2008 een archief bij met daarin de meest opvallende voorbeelden. Niet alles heeft hij zelf gevonden, daarvoor is het aanbod domweg te groot. Het zijn vooral tips en vondsten van andere gebruikers van Google Street View die hij opslaat. Hiermee is hij een gloednieuw hoofdstuk begonnen binnen de geschiedenis van de straatfotografie. In editie 60 van het Louisiana Magasin zegt Jon Rafman het volgende over zijn werk:

“Er zijn de haperingen in de technologie die wijzen op het kunstmatige van Street View, het gelukkige toeval van de fout die iets moois creëert. Er zijn ook de meer noir, hard-boiled straatleven-scènes zoals de man met het pistool, de prostituee, de dronkaards, al het lugubere onderbuikgevoel. Er is romantische beeldtaal, het surreële, Jeff Wall-achtige beelden. Er is ironische beeldtaal, er is het abjecte, er is het mooie, alle verschillende polen van het bestaan.”