Recensie: Colson Whitehead voltooit zijn meesterlijke trilogie met Cool Machine

Met Cool Machine sluit schrijver Colson Whitehead zijn trilogie rondom Ray Carney af. Dit keer krijgen we wederom drie spannende verhalen die zich afspelen in het New York van de jaren 80. Carney is inmiddels al wat ouder (rond de 50) en zijn zaken lopen goed, net als die van zijn vrouw Elizabeth. Toch blijft de misdaad voor hem te spannend om te negeren. Hierdoor hebben wij als lezer het geluk om weer mee te mogen kijken.

Net als de voorgaande delen doet Colson Whitehead een aantal dingen heel goed. Hierdoor is ook dit boek weer veel meer dan alleen een spannende thriller. De kracht in de trilogie zit in de goed uitgewerkte personages, de manier waarop de stad New York een belangrijke rol krijgt en de manier waarop Whitehead kan vertellen. Er zit niet alleen vaart en spanning in de verhalen, maar op elke bladzijde is wel een mooie zin te vinden. Zo een die precies past een man die een dubbelleven heeft: deels meubelverkoper/deels crimineel.

Ook in dit boek vinden we drie verhalen waarin Carney, een zijn maat Pepper, diep duiken in de New Yorkse onderwereld. Het mooie aan deze boeven is dat ze anders zijn dan de doorgewinterde criminelen waarmee ze te maken krijgen. Ze zijn sympathieker (althans, dat doet Whitehead ons op overtuigende wijze geloven) en alleen gewelddadig als het niet anders kan. Natuurlijk weet je als lezer dat wat ze doen eigenlijk niet kan, maar toch gaan we graag met Carney en Pepper mee op pad.

Feest der herkenning

Elk verhaal speelt zich af in een andere tijd (1981, 1983 en 1986). Heel knap weet Colson Whitehead precies de passende sfeer erbij te creëren. We zien de opkomt van hiphop, graffiti, maar ook die van vastgoedkapitalisme en kabel-tv. Regelmatig zijn er verwijzingen naar muziek en andere vormen van populaire cultuur. Voor wie in die tijd ook echt in Harlem heeft gewoond, moet dit boek een feest der herkenning zijn, maar ook de lezer in Nederland krijgt veel mee van het New York in de jaren 80. Bovendien zijn de drie verhalen stuk voor stuk razend spannend.

Mooi is het ook om te ontdekken hoe Whitehead de personages nog verder uitwerkt en in het laatste deel alles op voortreffelijke wijze af weet te ronden. Het was fijn om de afgelopen jaren kennis te maken met Ray Carney. Hopelijk is dit niet het allerlaatste wat we van hem horen. Of misschien moeten we wel zeggen: zien. Deze verhalen lenen zich namelijk perfect voor een spannende serie.

Wie de eerdere delen heeft gelezen, weet natuurlijk dat Cool Machine verplichte kost is. Tegen alle andere mensen willen we graag zeggen: begin aan deze trilogie. Je gaat er geen spijt van krijgen.