April is de Maand van de Filosofie. Het thema voor 2025 is ‘Mij een zorg’. Speciaal hiervoor schreef Tommy Wieringa een essay dat te koop zal zijn in de boekhandel. In Optimisme zonder hoop laat Wieringa zien dat hij zich wel degelijk zorgen maakt en niet zo’n beetje ook.
De grootste zorg van de auteur is de klimaatverandering. Die gaat veel te hard en gepaard met stevige signalen van moeder natuur. Volgens Wieringa is iedereen door die waarschuwingstekens nu wel van mening dat het niet de goede kant op gaat met het klimaat. Een ietwat naïeve gedachte blijkt, want een blik op de reacties op social media onder nieuwsberichten over klimaatverandering laten helaas een tegengesteld beeld zien.
Onzekere toekomst
In ieder geval: bij de schrijver is inmiddels weinig hoop op een goede afloop voor de mensheid. We stevenen met zijn allen af op een donkere en onzekere toekomst. Het grootste probleem hierbij is dat we niet weten hoe lang we nog hebben. Is het nog 200 jaar of slechts een fractie ervan? Krijgen we zelf nog rampspoed over ons heen of treft dat lot onze kleinkinderen of de generaties erna?
In het essay voert Tommy Wieringa flink wat filosofen en schrijvers op om zo zijn onzekere gedachten over de toekomst te voorzien van context. Veel theorieën in de filosofie zijn het startpunt voor een discussie, waarbij andere denkers voor bijval of tegenwicht zorgen. Ook in dit essay komen denkers voorbij die denken dat het wel mee zal vallen. Persoonlijk hoop ik dat wetenschapper en auteur James Lovelock gelijk krijgt en dat de wetenschap ons zal behoeden voor een ramp.
Plutocraten
Helaas komt Wieringa later in zijn essay met een andere grote uitdaging waar we voor staan. Dat is de plutocratie die zich momenteel wereldwijd van zijn lelijkste kant laat zien. Het probleem met types als Elon Musk, Jeff Bezos en Mark Zuckerberg is dat ze over krachtige middelen beschikken waar mensen verslaafd aan raken en waar nepnieuws en lelijkheid een steeds grotere rol spelen. Gelukkig is daar wel een soort oplossing voor. Verwijder je accounts op hun kanalen, zoek een beschaafder alternatief en moedig je vrienden aan om hetzelfde te doen. En koop geen Tesla. Als mensen zich verenigen dan valt er veel te bereiken.
Ondanks alle uitdagingen waar we voor staan, waarbij hoop een gepasseerd station lijkt te zijn, moeten we altijd optimistisch blijven. Probeer je steentje bij te dragen. Niet alleen bij de manieren om de macht van de mediamagnaten in te perken, maar ook om toch te kijken of we het klimaat toch nog kunnen redden. Plant een boom, eet minder vlees, denk na over je aankoop en zorg dat we een betere wereld achterlaten voor de generaties na ons.