BRUSK: een gloednieuw museum in Brugge

Brugge is een nieuw museum rijker. BRUSK is een spannend gebouw in het hart van de historische binnenstad. Binnen de muren is er volop ruimte voor kunst, dialoog en ontspanning. Met de opening trapt BRUSK af met twee erg sterke exposities: Latent City en Breedbeeld. Voor ons (en hopelijk ook voor jou) een reden om naar Brugge af te reizen.

Voordat we het over de kunst gaan hebben, willen we eerst nog even wat over BRUSK zelf vertellen, want het gebouw is best bijzonder te noemen. Allereerst natuurlijk het feit dat in de oude stad van Brugge een groot modern gebouw is verrezen. Je zou denken dat zoiets weerstand op zou roepen, ware het niet dat BRUSK eigenlijk niet zomaar te zien is. Het nieuwe museum is niet te vinden op straatniveau, maar staat naast het Groeningemuseum op een binnenterrein. Sterker nog: beide musea zijn met elkaar verbonden.

Wie luchtfoto’s van het BRUSK bekijkt, ziet zelfs overeenkomsten in de architectuur van beide musea. Het dak van BRUSK heeft opvallend overeenkomsten met de dakkoepels van het Groeningemuseum. Voor de rest in BRUSK opvallend anders: modern, gastvrij en heel slim ingedeeld. Mooi detail is dat het ontwerp door lokale architecten is gedaan: Robbrecht en Daem architecten uit Gent en Olivier Salens architecten uit Brugge zelf.

Scala met Bar Brusk

Wie vanaf de poort aan de Dijver richting het museum loopt, ziet pas vlak voor de ingang de omtrekken van het gebouw. Opvallend is dat het ontwerp heel kalm opgaat in de omgeving en uitnodigt tot een bezoek. Bij binnenkomst sta je in de zogenaamde Scala, de geheel vrij toegankelijke benedenverdieping. Hier is ruimte voor de kassa, museumwinkel, lockers en toiletten, maar ook voor een Aula en Forum waar evenementen georganiseerd worden. Achterin vind je Bar Brusk en daar is het prima toeven. In plaats van een kaart kiezen ze voor een buffet waar je zelf je maaltijd kan samenstellen. Dat klinkt misschien een beetje goedkoop, maar Bar Brusk heeft juist de ambitie om te laten zien dat zoiets ook goed en lekker kan zijn. Wat wij hebben geproefd was inderdaad goed en lekker.

Fresco van Laure Prouvost

Kijk ook vooral omhoog als je BRUSK binnenkomt, want de muren in de centrale hal van de benedenverdieping zijn voorzien van een fresco van de Franse kunstenaar Laure Prouvost. En met fresco bedoelen we echt een groots kunstwerk dat met behulp van fresco-, secco-, en strappo-technieken is aangebracht. Het werk The Whispering Walls Rêve is spectaculair, zeer gedetailleerd en zit bomvol verwijzingen en actuele thema’s. Een heuse blikvanger.

Nu kan je overigens nog maar aan één kant BRUSK binnenwandelen. In de toekomst zit aan de andere kant van het gebouw het nog aan te leggen Museumpark. Het gebouw doet dan dienst als doorgang. BRUSK is dus veel meer dan alleen een museumgebouw. Tegelijkertijd zou het zonde zijn om een bezoek te brengen zonder naar één van de tentoonstellingen te gaan. Daarvoor moet je omhoog via de trap (of lift) om bij de twee grote tentoonstellingsruimtes te komen.

Refik Anadol – Latent City

De eerste van de twee exposities die we bezoeken is die van de Turks-Amerikaanse kunstenaar Refik Anadol. Als je het over hedendaagse kunst hebt, zijn er maar weinig kunstenaars die zulk actueel werk maken als hij. Refik Anadol laat op positieve wijze zien wat er mogelijk is met AI en zet de mogelijkheden in om zogenaamde ‘dromende schilderijen’ te maken.

Als we de ruimte binnenstappen, zien we een metershoge installatie die bestaat uit twee videoschermen en spiegels op de vloer en het plafond. Zodoende wekt het kunstwerk de suggestie dat het driedimensionaal is. Het beeld beweegt, pulseert en trekt direct alle aandacht naar zich toe. We zien een vage afbeelding van een molen met draaiende wieken met daaromheen een explosie van kleur en structuur. Indrukwekkend, zeker als je bedenkt dat de installatie geen seconde hetzelfde is en constant blijft veranderen.

Bizar veel data

Hiervoor heeft Refik Anadol met zijn Studio bizar veel data over de stad Brugge verzameld. Het werk reageert bijvoorbeeld zowel op de actuele weervoorspellingen voor de stad als op digitale afbeeldingen van alle kunstwerken die in Brugge zijn te vinden. Latent City is duizelingwekkend. Zeker als blijkt dat het ook nog eens een duurzaam kunstwerk is. Via een videoverbinding met Los Angeles laat Refik Anadol weten dat deze installatie net zoveel energie verbruikt als drie smartphones die aan het opladen zijn.

Naast de grote installatie hangen er nog schermen in de ruimte die soortgelijke projecten laat zien die Refik Anadol Studio maakte voor andere steden plus een constant verversend overzicht van de gebruikte data uit Brugge. We zien oude foto’s van historische panden, posters van concerten die jaren geleden hebben plaatsgevonden, mensen op straat en schilderijen uit de bloeitijd van de stad.

Breedbeeld

Over de bloeitijd van Brugge gesproken. In de andere expositie komen liefhebbers van de geschiedenis van de stad op spectaculaire wijze aan hun trekken. Breedbeeld – Verweven werelden van Brugge 900-1500 laat zien dat globalisering al in de middeleeuwen gaande was. Brugge was aan het einde van de middeleeuwen één van de belangrijkste steden ter wereld. Alles leek er te koop en het geld klotste tegen de plinten. Breedbeeld laat zien hoe invloeden uit verschillende werelddelen daarbij een belangrijke rol spelen.

Wat je ziet in Breedbeeld toont hoe de wereld in beweging was en dat mensen met elkaar in contact stonden. Eén van de mooie voorbeelden daarvan is een haarspeld die is gevonden in de buurt van Brugge. Hierin zit een klein rood steentje (almandien) dat uit India of Sri Lanka afkomstig moet zijn. Het feit dat de haarspeld uit de periode 470-530 komt, betekent dus dat er in die tijd al kostbaarheden van zo ver weg beschikbaar waren.

Gastcurator Peter Frankopan

Zo val je van de ene verbazing in de andere. Je merkt ook goed dat BRUSK er alles aan gedaan heeft om met Breedbeeld direct iets spectaculairs neer te zetten. Heel slim is hiervoor de beroemde historicus Peter Frankopan toegevoegd aan de lijst met gastcuratoren. Er is heel veel kennis gebruikt om mooie verhalen te vertellen én er is gebruik gemaakt van netwerken om unieke topstukken naar BRUSK te halen. Zodoende krijgen we een nieuw, extra breed blikveld op de middeleeuwen en alle verhalen die daarbij horen. Van islamitische wetenschappers die voorliepen op de rest van de wereld, tot de culturele impact van de kruistochten. En van de schilderkunst van de Vlaamse Primitieven tot uitvindingen die ontdekkingsreizen mogelijk maakten.

BRUSK pakt dus een vliegende start door de presentatie van een prachtige multifunctioneel gebouw te combineren met twee exposities waarvoor het zeker de moeite waard is om Brugge te bezoeken. Dat reizen naar Brugge deden wij trouwens comfortabel met NS International die de tickets verzorgden.

Voor actuele informatie over een bezoek aan BRUSK kijk je op de website van het museum. BRUSK is open van dinsdag tot en met zondag. Latent City is te zien tot en met 8 november 2026 en Breedbeeld tot en met 6 september 2026.