Macht en geweld in retrospectief van Gottfried Helnwein in Madrid

All That We See or Seem is But a Dream Within a Dream, 2021 - Gottfried Helnwein _ Courtesy of BASTIAN GALLERY, Berlin_Paris
All That We See or Seem is But a Dream Within a Dream, 2021 – Gottfried Helnwein _ Courtesy of BASTIAN GALLERY, Berlin_Paris

De Oostenrijks-Ierse kunstenaar Gottfried Helnwein brengt zijn indringende hyperrealistische werken naar Madrid. Met de tentoonstelling Helnwein: mundos invertidos (omgekeerde werelden) presenteert SOLO Independencia het eerste grote overzicht van zijn oeuvre in Spanje. De expositie combineert veertig jaar aan werk van Helnwein met bijdragen van dertig internationale kunstenaars, waaronder Ai Weiwei en Keiichi Tanaami.

Gottfried Helnwein (Wenen, 1948) staat bekend om zijn technische perfectie en zijn confronterende thema’s. In zijn werk staan geweld, macht en de kwetsbaarheid van het kind centraal. De tentoonstelling in Madrid is opgezet als een dialoog; de monumentale schilderijen van Helnwein hangen zij aan zij met sculpturen, tekeningen en zelfs door AI gegenereerde films uit de SOLO-collectie.

Popcultuur als kritisch instrument

Een opvallend kenmerk van Helnweins werk is het gebruik van iconen uit de populaire cultuur. Stripfiguren zoals Mickey Mouse en Donald Duck verschijnen in een verontrustende context, vaak geplaatst naast totalitaire figuren of in scènes die doen denken aan klassieke Hollywoodfilms.

Voor Helnwein zijn strips de belangrijkste visuele taal van de 20e eeuw. Hij gebruikt deze herkenbare symboliek niet als entertainment, maar als een instrument om onze geschiedenis en de mechanismen van macht te bevragen. In de labyrintische zalen en gangen van SOLO Independencia worden deze personages op zo’n unieke manier getoond dat de bezoeker wel met een nieuwe, kritische blik naar de bekende beelden moet kijken.

De schaduw van Goya

Het centrale thema in de expositie is de jeugd. Helnwein toont kinderen niet op een geïdealiseerde manier, maar in situaties van spanning en kwetsbaarheid. Volgens de kunstenaar is de kindertijd een magisch moment van vrijheid dat door de volwassen wereld vaak wordt vernietigd.

Daarnaast is er een duidelijke link met de kunstgeschiedenis, in het bijzonder met Francisco de Goya. Helnwein beschouwt Goya als een “spirituele broeder”. De invloed van Goya’s serie Desastres de la Guerra is voelbaar in de manier waarop Helnwein structureel geweld verbeeldt, al gebruikt hij daarvoor het visuele vocabulaire van de 21e eeuw, zoals manga, cinema en videogames.

De SOLO-collectie

De tentoonstelling wordt verrijkt met werken van dertig andere kunstenaars, wat nieuwe interpretatielagen toevoegt aan het werk van Helnwein. Zo weerspiegelen de politiek geladen werken van Ai Weiwei Helnweins obsessie met machtsstructuren, terwijl de Japanse pop-esthetiek van Keiichi Tanaami aansluit bij de verkenning van trauma en geheugen. Ook satirische bijdragen van kunstenaars als El Roto en Raymond Pettibon versterken het kritische karakter van de show. Verder zagen we in de expositie werken van persoonlijk favoriete kunstenaars als Piet Parra en Cleon Peterson.

Praktische informatie

De tentoonstelling is verspreid over de gehele locatie van SOLO Independencia, een prijswinnend architectonisch ontwerp van Juan Herreros dat zelf onderdeel vormt van de ervaring. SOLO is een privémuseum dat iedere kunstliefhebber die Madrid bezoekt op zijn to-do-lijstje zou moeten hebben staan. Daarnaast zijn er twee grootschalige werken te zien op de tweede (en nieuwe) locatie SOLO CSV (Cuesta de San Vicente, 36). Beide locaties zijn de moeite va bezoeken meer dan waard. Om SOLO te bezoeken moet je wel van te voren een afspraak/reservering maken.

📬 Niets missen van Mixed Grill?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.