Es Devlin maakt een draaiende bibliotheek in een 18e-eeuwse tempel

In de tuinen van het historische landgoed Castle Howard in North Yorkshire is deze zomer een bijzondere installatie te zien. De Britse ontwerper Es Devlin heeft daar Library of the Four Winds gecreëerd. Het is een bewegend, verlicht kunstwerk dat speciaal is ontworpen voor de Temple of the Four Winds, een monumentaal tuinpaviljoen uit de 18e eeuw. Bezoekers stappen er een wereld binnen van draaiende boeken, lichtprojecties en reflecties. De installatie is te bezichtigen van 13 juni tot en met 27 september 2026.

Het kunstwerk bestaat uit een ovale, verlichte boekenkast die langzaam ronddraait boven een spiegelende vloer. In de kast staan 250 boeken uit de persoonlijke verzameling van Devlin, met de boekruggen bewust naar binnen gedraaid. Terwijl de constructie draait, worden er teksten uit de boeken op de pagina’s geprojecteerd. Tegelijkertijd klinkt er een soundscape waarin Devlin om de beurt een passage voorleest. De stiltes tussen de audiofragmenten zijn bedoeld om bezoekers de ruimte te geven de woorden zelf te interpreteren.

De architect die alles kon

De installatie is niet zomaar gekozen; het herdenkt dat de architect van het gebouw, John Vanbrugh, precies 300 jaar geleden overleed. Vanbrugh was een bijzonder figuur in de Britse geschiedenis. Hij was namelijk niet alleen architect, maar ook een bekend toneelschrijver en activist. Hij ontwierp deze specifieke tempel destijds expliciet als een rustige plek om te lezen en te schrijven.

Devlin ziet veel parallellen tussen Vanbrughs veelzijdigheid en haar eigen werk:

“In de tijd van Vanbrugh was het heel normaal dat je meerdere disciplines combineerde; er was niets vreemds aan om zowel toneelschrijver als architect te zijn. Ik zie mijn eigen werk ook als een praktijk van ‘alles-isme’.”

Buiten het gebouw heeft Devlin tafels met ledverlichting geplaatst. Hierop liggen extra boeken die volgens haar perfect aansluiten bij de interesses en moraal van de historische architect.

Waarom de Tempel zo bijzonder is

De Temple of the Four Winds (gebouwd tussen 1724 en 1728) geldt als een van de hoogtepunten van de Engelse barokarchitectuur. Het is een zogenaamde folly: een decoratief gebouw in een landschapstuin dat vooral bedoeld was om indruk te maken en te genieten van het uitzicht. Vanbrugh baseerde het ontwerp op de beroemde Villa Rotonda van Palladio in Italië.

Het gebouw valt op door zijn perfecte symmetrie, de grote glazen koepel en het rijke interieur vol marmer en goud. Devlin heeft haar installatie bewust ovaal gemaakt om de hoogte van de tempel te accentueren. De vorm dwingt de blik van de bezoeker omhoog naar het gouden plafond en de koepel, en tegelijkertijd omlaag naar de spiegeling op de grond.

Van megastages voor popsterren naar intieme verstilling

Voor het grote publiek is Es Devlin vooral bekend om haar spectaculaire, grootschalige ontwerpen in de popcultuur. Ze is het brein achter de gigantische, visuele concertpodia van wereldsterren als Beyoncé (waaronder de iconische, dertig meter hoge draaiende led-kubus voor de Formation World Tour), The Weeknd, U2 (hun baanbrekende shows in de Sphere in Las Vegas) en de monumentale decors voor Adele en Taylor Swift. Daarnaast ontwerpt ze regelmatig de decors voor de Super Bowl halftime shows en grote theater- en operaproducties.

Hoewel ze gewend is te werken voor stadions met tienduizenden fans, zoekt ze met haar bibliotheekprojecten juist de intimiteit op. Library of the Four Winds is haar derde project in deze reeks, na eerdere installaties in Miami en Milaan. Volgens Devlin is dit haar meest intieme variant tot nu toe: “Dit is de eerste die volledig binnen staat, wat een gevoel van beschutting geeft. Mensen komen hier binnen om te schuilen voor de regen, te gaan zitten en in alle rust een boek te lezen.”