Iedereen verwerkt het verlies van een dierbare op zijn of haar eigen manier. Voor de Japanse kunstenaar Motoi Yamamoto was het tragische en plotselinge overlijden van zijn jonge zus (aan hersenkanker) de katalysator van zijn kunstenaarschap. Om zijn immense verdriet een plek te geven, begon hij te bouwen aan gigantische, vloervullende doolhoven. Zijn enige materiaal? Duizenden kilo’s puur, wit zout.
De reinigende kracht van zout
De keuze voor zout is niet willekeurig, maar diep geworteld in de Japanse cultuur. Binnen de traditionele Shinto-religie is zout (shio) onlosmakelijk verbonden met de dood en zuivering. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om aanwezigen bij een begrafenis te reinigen en kwade geesten af te weren.
Voor Yamamoto werd dit alledaagse mineraal de ultieme manier om de herinnering aan zijn zus levend te houden. Door doolhoven te tekenen, probeert hij symbolisch de vluchtige, vervagende herinneringen te vangen in een tastbaar pad.
Monnikenwerk op de vloer
Wanneer je naar de foto’s van Yamamoto’s installaties kijkt, is de schaal bijna niet te bevatten. Het is belangrijk om te beseffen dat dit geen machinaal geprinte patronen zijn. Yamamoto creëert deze epische kunstwerken helemaal alleen, zittend op zijn knieën.
Hij vult een klein plastic flesje (vergelijkbaar met een knijpflesje) met zout en tekent hier vervolgens uren-, dagen- en soms wekenlang vloeiende, kanten patronen mee op de vloer. Het is een meditatief, fysiek zwaar monnikenwerk dat pure toewijding en opperste concentratie eist. Eén niesbui of een onhandige beweging kan uren aan werk vernietigen.
Teruggeven aan de zee
Het meest poëtische aspect van het werk van Yamamoto is misschien wel het einde ervan. Zijn installaties zijn per definitie tijdelijk. Aan het einde van een expositie breekt hij het kunstwerk niet zomaar af, maar nodigt hij het publiek uit om te helpen het zout bij elkaar te vegen.
Vervolgens reizen ze gezamenlijk naar de oceaan om het zout weer aan het water terug te geven. Met dit ontroerende, collectieve ritueel is de cirkel rond: het zout keert terug naar de bron en het kunstwerk, net als het leven zelf, blijkt prachtig maar eindig te zijn.
Foto’s: Motoi Yamamoto
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke zaterdag de beste tips over kunst, cultuur en lifestyle direct in je inbox.