Stel je voor dat je twintig jaar lang elke vrije minuut besteedt aan het lijmen van kleine stukjes karton en hout. Voor Joe Macken uit Queens was dit geen droom, maar een dagelijkse realiteit. Hij bouwde eigenhandig een schaalmodel van de stad New York dat zo groot is, dat het bijna een heel huis vult. Dit levenswerk is nu voor het eerst in zijn volle glorie te bewonderen in het Museum of the City of New York.
De tentoonstelling, getiteld He Built This City: Joe Macken’s Model, laat zien hoe één man een wereldstad tot leven kan wekken op een oppervlakte van ongeveer 15 bij 8 meter. Macken begon zijn enorme project in 2004 in zijn kelder in Queens en legde pas in 2025 de laatste hand aan de indrukwekkende constructie.
Gebouwd met eenvoudige materialen
Wat het model van Macken zo bijzonder maakt, is dat hij geen dure bouwpakketten gebruikte. Bijna elk huis, elke wolkenkrabber en elke brug is gemaakt van alledaagse materialen:
- Karton en lijm: De basis voor de meeste wijken.
- Balsahout: Gebruikt voor de grotere, iconische gebouwen.
- Potlood en verf: Voor de kleinste details, van ramen tot straatnaambordjes.
Het model bestaat uit 340 losse secties die samen een naadloos geheel vormen. In het museum worden bezoekers aangemoedigd om een verrekenkijker te gebruiken. Alleen zo kun je de ongelooflijke details zien in de verre uithoeken van de vijf stadsdelen die Macken zo nauwkeurig heeft nagebouwd.
Eerdere schaalmodellen
Joe Macken is niet de eerste die de uitdaging aanging om New York in het klein te vangen. Zijn werk staat in een lange traditie van schaalmodellen die de stad proberen te begrijpen door haar te verkleinen.
Het bekendste voorbeeld is de Panorama of the City of New York in het Queens Museum. Dit model werd gebouwd voor de Wereldtentoonstelling van 1964. Het is nog vele malen groter dan dat van Macken en beslaat een oppervlakte van bijna 900 vierkante meter. Waar het model in Queens vooral bekendstaat om zijn enorme schaal en het feit dat elk gebouw dat vóór 1992 in de stad stond erin te vinden is, is het werk van Macken persoonlijker en rauwer. Je ziet de hand van de maker in elk stukje karton terug.
Daarnaast zijn er door de jaren heen talloze andere pogingen geweest. Denk aan de miniatuurwereld van Gulliver’s Gate op Times Square, waar New York naast andere wereldsteden schittert met rijdende auto’s en verlichte ramen. Ook in de architectuurwereld worden vaak ‘maquettes’ gemaakt, maar die dienen meestal als blauwdruk voor de toekomst. De modellen van mensen als Macken zijn juist een eerbetoon aan het heden en het verleden.
Waarom bouwen we de stad na?
Het bouwen van een stad op schaal is een bijna onmogelijke taak. New York verandert sneller dan iemand kan lijmen. Toch blijven kunstenaars en hobbyisten het proberen. Het biedt een gevoel van controle over een stad die normaal gesproken te groot en te druk is om in één oogopslag te begrijpen.
Voor Joe Macken was het project een manier om zijn liefde voor zijn geboortestad te uiten. Door gebouw voor gebouw te reconstrueren, leerde hij de stad beter kennen dan wie dan ook. Bezoekers van de tentoonstelling kunnen nu diezelfde ontdekkingsreis maken, zonder hun wandelschoenen aan te hoeven trekken.
Fotografie: David Lurvey en Filip Wolak. All images courtesy of the artist and the Museum of the City of New York.
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.