ENTR in Amsterdam is het eerste VR-museum van Nederland

Het tech- en cultuurplatform ENTR heeft een nieuw museum geopend aan de Oosterdokskade in Amsterdam. Het betreft het eerste permanente virtual reality museum van Nederland. De organisatie richt zich met dit initiatief op het brede publiek en gebruikt hoogwaardige VR-technologie om geschiedenis, cultuur en educatieve programma’s op een interactieve manier toegankelijk te maken. Bezoekers bekijken de geschiedenis niet vanaf een afstand, maar bewegen zich actief door een gedeelde digitale omgeving waarin zij zelf de verhaallijn bepalen.

Eerste tentoonstelling toont het dagelijks leven in 1652

De openingstentoonstelling van het museum heet Amsterdam 1652. Deze virtuele wereld is ontwikkeld in samenwerking met historici en is direct gebaseerd op historische documenten en burgerverhalen uit het Stadsarchief van Amsterdam. Waar traditionele schilderijen en archiefstukken de zeventiende-eeuwse stad statisch weergeven, reconstructeert deze installatie de fysieke leefwereld van destijds in een driedimensionale omgeving. Bezoekers kunnen zelfstandig rondlopen op historische locaties zoals de Dam, de oevers van het IJ en de actieve drukkerijen waar destijds pamfletten en ideeën werden verspreid.

Binnen de simulatie staan de persoonlijke verhalen van drie gewone stadsbewoners centraal: een walvisvaarder, een drukster en een ambachtsvrouw. Hun afzonderlijke levenslijnen kruisen elkaar uiteindelijk tijdens een grote, historisch gedocumenteerde brand op de Dam. Deelnemers aan de ervaring kiezen zelf welke bewoner zij door de stad volgen. Oprichter Vincent Slangen legt uit dat deze methode de kijker de vrijheid geeft die normaal bij een filmregisseur ligt, wat zorgt voor een persoonlijke en intensere geschiedbeleving.

Voortbouwen op de pilot in de Nieuwe Kerk

De oprichting van het permanente museum volgt op een eerdere pilotfase in 2025. In het kader van de viering rondom 750 jaar Amsterdam organiseerde ENTR toen een tijdelijke installatie in de Nieuwe Kerk, eveneens in samenwerking met het Stadsarchief. Gedurende drie maanden konden bezoekers daar een virtuele wandeling maken over de Botermarkt, de historische voorloper van het huidige Rembrandtplein in het jaar 1675. Uit de evaluatie van deze proefperiode bleek dat deze vorm van immersieve storytelling aansloot bij verschillende generaties, van jonge kinderen tot ouderen.

Met de opening van de vaste locatie in Amsterdam wil de organisatie de positie van Nederland in de internationale cultuursector versterken, in navolging van soortgelijke technologische cultuurprojecten in steden als Parijs, Londen en Barcelona. De organisatie functioneert daarnaast als een breder platform. Naast de presentaties op de eigen vaste locatie aan de Oosterdokskade ontwikkelt het bedrijf mobiele VR-boxen. Hiermee kunnen de virtuele producties flexibel worden ingezet op externe locaties, in samenwerking met andere musea, onderwijsinstellingen en commerciële partners.

Praktische informatie over het museum

Het project is een productie van ENTR onder regie van Nienke Huitenga, die eerder werd genomineerd voor een Cannes-award. Voor de technische realisatie en de productie van de virtuele werelden werkte het platform samen met Backlight, een studio uit Parijs. De zakelijke exploitatie en opbouw van de locatie worden ondersteund door hoofdfinancier Rabobank en connectiviteitspartner KPN. Het fysieke museumgebouw aan de Oosterdokskade beschikt naast de centrale VR-ervaringsruimtes over introductieruimtes, een café, een evenementenruimte en faciliteiten voor scholen en educatieve doeleinden.