Wie vanuit het vliegtuigraampje naar een willekeurige Europese stad kijkt, heeft zomaar kans om oog in oog te staan met een slapende reus. Een reusachtige grootmoeder die zich opkrult rond een fontein op een plein, of een slungelachtige figuur die precies klem lijkt te zitten tussen de lijnen van een gigantisch parkeerdek.
Inhoudsopgave
Het is het handelsmerk van het Franse streetart-duo Ella & Pitr. Sinds hun ontmoeting in 2010 transformeren de twee kunstenaars saaie betonnen vlaktes, grijze dak en sportvelden tot dromerige, humoristische en soms schrijnende kunstwerken. Met muurschilderingen die tot wel duizenden vierkante meters beslaan, brachten zij een geheel eigen vorm van absurditeit en menselijkheid naar de stedelijke openbare ruimte.
Maar achter de gigantische schaal, het opvallende kleurgebruik en de records schuilt een bijzonder verhaal over artistieke vrijheid, de zoektocht naar diepgang en het lef om je eigen succesvolle formule haast letterlijk op te blazen.
Tussen theater en straatkunst
De wieg van het duo staat in de Franse industriestad Saint-Étienne. Ella (geboren in 1984) studeerde aanvankelijk theater, maar experimenteerde al volop met visuele kunst zoals tekeningen, schilderijen en collages. Pitr (geboren in 1981) was op zijn beurt een gedreven graffitikunstenaar die de muren van de stad als zijn canvas zag. Toen de twee elkaar rond 2010 ontmoetten, ontstond er direct een uitzonderlijke artistieke chemie. Ze werden niet alleen een stel, maar versmolten ook hun artistieke identiteit tot één unieke stem.
Vanaf het allereerste moment besloot het duo de onderlinge grenzen bewust te vervagen. Wie welk onderdeel van een schildering voor zijn rekening neemt, is voor de buitenstaander onmogelijk te herleiden. Die combinatie van Ella’s theatraal-verhalende blik en Pitr’s rauwe straatervaring leidde tot een stijl die spontaan en poëtisch aanvoelt, maar onder de oppervlakte doordrenkt is van bijtende spot en een vlijmscherpe maatschappijkritiek.
Hun eerste grote doorbraak kwam al snel. Nadat ze in 2009 illegaal binnendrongen bij een grote expositie in de bekende Fondation Cartier in Parijs, viel hun werk op bij kunstkenners. Ze werden uitgenodigd om werk te maken voor Le Mur in Parijs en begonnen te experimenteren met anamorfose: een speciale perspectieftechniek waarbij een afbeelding pas vanuit één specifiek punt klopt. De link met het theater bleef behouden; zo werkten ze in 2013 samen met de Comédie de Saint-Étienne door hun optische illusies op het toneel als decor in te zetten.
Records
In 2013 verlegde het echtpaar de grenzen van de straatkunst definitief door hun schaal radicaal te vergroten. Ze begonnen met het schilderen van reusachtige mensfiguren in de openbare ruimte, met oppervlaktes die varieerden van 500 tot meer dan 20.000 vierkante meter.
In het Noorse Stavanger veroorzaakten ze een sensatie tijdens het bekende NuArt Festival. Op het platte dak van een lokaal bedrijf schilderden ze het werk Lilith & Olaf: een kunstwerk van maar liefst 21.000 vierkante meter, dat destijds werd uitgeroepen tot de grootste figuratieve dakschildering ter wereld.
Toch hield dat record niet lang stand. In 2019 overtroffen de kunstenaars zichzelf op het dak van het Parc Expo in Parijs. Daar realiseerden ze een kunstwerk van een duizelingwekkende 25.000 vierkante meter. Met deze giganten, die vaak alleen vanuit een helikopter of via satellietbeelden in hun geheel te bewonderen zijn, vroegen ze aandacht voor mensen die in de maatschappij juist zo vaak over het hoofd worden gezien: vluchtelingen, eenzame ouderen en daklozen.
De breekbaarheid van het leven
Hoewel het werk van Ella & Pitr op het eerste gezicht vrolijk, toegankelijk en soms zelfs kinderlijk aandoet, is die naïviteit slechts schijn. Hun personages, rebels pratende oma’s, stoute kinderen en tandeloze figuren, raken de kijker door hun kwetsbaarheid.
De humor in hun scènes is steevast gekoppeld aan melancholie of absurditeit. Een opstapeling van borden die op het punt staat te vallen, een kleine jongen die een gigantisch rotsblok probeert tegen te houden, of een familie die zwemt in donker water tussen reusachtige koikarpers. Het zijn verhalen over de strijd van de kleine mens tegen het grote systeem. David tegen Goliath, gevangen in een vluchtig moment.
Het roer om
De voortdurende wens om steeds groter en spectaculairder te bouwen, begon op een gegeven moment echter te wringen. De race om het gigantisme putte het duo uit. Ze merkten dat de enorme oppervlakte en het behalen van records langzamerhand belangrijker dreigden te worden dan de inhoud van het kunstwerk zelf.
In plaats van op de oude voet door te gaan, besloot het duo resoluut het roer om te gooien. Ze kozen ervoor om terug te keren naar de kern van street art: het tijdelijke en vluchtige karakter van het werk. Ella & Pitr begonnen actief te werken aan de vernietiging van hun eigen maaksels. Soms deden ze dit fysiek, door materialen zoals steen en beton te laten brokkelen of te laten opblazen, en soms conceptueel, door het materiaal optisch te laten bezwijken onder de zware emoties van hun getekende personages.
Theater
Naast hun iconische werk op straat, werkt het duo ook in het atelier. Vanaf 2011 werken ze intensief samen met de Parijse galerijhouder Franck Le Feuvre (tegenwoordig Galerie Jonathan Roze). Hun eerste solotentoonstelling in Parijs in 2012, getiteld Celui qui volait les étoiles pour les mettre dans sa soupe (Degene die de sterren stal om ze in zijn soep te doen), leverde lovende kritieken op.
In hun atelier schromen ze niet om te experimenteren met uiteenlopende materialen. Ze schilderen uiteraard op doek en papier, maar maken net zo makkelijk gebruik van oud beton, hout of gebrandschilderd glas. Zo introduceerden ze eind 2018 de serie Plis et replis de soi (Plooien en rimpels van het zelf). Deze werken zijn abstracter van aard en focussen op de gedetailleerde patronen, stoffen en plooien van kleding. Het is een serie die de kijker uitnodigt om na te denken over wat we aan de buitenwereld laten zien en wat er schuilgaat onder de oppervlakte.
Terug naar de galerie
Na veertien jaar intensief te hebben gereisd, met projecten en exposities van Beijing en Chicago tot Londen, Rome, Mumbai en Santiago de Chile, blijkt dat Ella & Pitr zich nooit laten vastpinnen op één succesformule. Ze blijven zichzelf opnieuw uitvinden om de sleur voor te zijn.
Voor kunstliefhebbers staat er voor het einde van 2026 weer een belangrijke mijlpaal op de kalender. Het duo keert dan terug naar de galeriewereld met een gloednieuwe solotentoonstelling. Onder de titel Points de Suspension zal hun nieuwste werk te zien zijn bij Galerie Jonathan Roze.
