Roze kristallen sauna in het noorden van Zweden

Op een voormalig fabrieksterrein in het Noord-Zweedse Skellefteå staat een opvallend kunstwerk dat ook nog eens functioneel is. Het kunstenaarsduo Bigert & Bergström ontwierp een roze, kristalvormige sauna die is bekleed met spiegelend roestvrij staal. Het bouwwerk met de naam Lithium Crystal Sauna is het eerste permanente onderdeel van het WasteLand Climate Action Park, dat een van de meest vervuilde locaties van de regio transformeert tot een openbaar park.

Eerbetoon aan duurzaamheid

Het terrein kampte meer dan een eeuw lang met gifstoffen door de productie van houtpulp. Na een intensieve bodemsanering van zeventien jaar krijgt de plek nu een tweede leven. De kunstenaars wilden de industriële geschiedenis niet uitwissen, maar er juist op voortbouwen.

De vorm van een reusachtig lithiumkristal is een bewuste keuze. Lithium speelt een sleutelrol in de batterijen voor de overstap naar groene energie, maar de winning ervan heeft vaak grote impact op de natuur. Deze dubbelzinnigheid past volgens de makers perfect bij de historie van het terrein. Het roze, spiegelende staal weerkaatst de omliggende rivier en het bos, maar herinnert tegelijkertijd aan het door de mens veranderde landschap.

Uit de grond

De sauna bestaat uit zo’n 280 losse vlakken van roestvrij staal met een roze titaniumcoating. Het bouwwerk helt vier graden achterover, waardoor het lijkt alsof het kristal rechtstreeks uit de grond omhoog is gekomen.

In het interieur ontstaat een heel ander gevoel. Waar de buitenkant strak en glanzend is, voelt de binnenkant warm en geborgen als een houten grot. Er is plek voor twaalf personen op handgemaakte elzenhouten banken. Door het grote glazen venster kijken bezoekers uit over de Skellefte-rivier.

Vuistbijl

Ook het verwarmingssysteem slaat een brug tussen verleden en toekomst. De speciaal ontworpen kachel werkt op opgeslagen groene stroom en kan zelfs worden gevoed door accu’s van elektrische auto’s. In de metalen kooiconstructie ligt 260 kilo aan lavasteen, omhuld door zwarte vuursteen uit Normandië. Vormtechnisch is de kachel geïnspireerd op het oudste gereedschap van de mensheid: de vuurstenen vuistbijl.

De Lithium Crystal Sauna is ontworpen als ontmoetingsplek. Het duo hoopt dat bewoners en bezoekers er samenkomen om te ontspannen en in alle rust te praten over de veranderingen in hun leefomgeving.