In de uitgestrekte Egyptische woestijn, vlakbij de kustplaats El Gouna aan de Rode Zee, bevindt zich sinds de lente van 1997 een indrukwekkend land art-project. Dit enorme kunstwerk draagt de fascinerende naam Desert Breath. De afgelegen locatie tussen de ruige bergen en het vlakke zand toont de enorme schaal van het landschap en vormt bovendien een scherp ruimtelijk contrast met het water van de nabijgelegen zee.
Gebundelde krachten
Desert Breath is bedacht, ontworpen en uitgevoerd door het collectief D.A.ST. Arteam. Deze speciaal voor dit project opgerichte groep bestond uit beeldend kunstenaar Danae Stratou, industrieel ontwerper Alexandra Stratou en architect Stella Constantinides. Door hun verschillende vakgebieden, ontwerpervaring en technische kennis te bundelen, waren zij in staat om een installatie van deze logistieke omvang in het onherbergzame zand te realiseren.
Wiskundige spiralen
Samen creëerden de makers een strak, geometrisch kunstwerk dat een immense oppervlakte van maar liefst honderdduizend vierkante meter beslaat. Om het patroon te vormen, werd ongeveer achtduizend kubieke meter zand met zware machines verplaatst. Het ontwerp bestaat in de basis uit twee in elkaar grijpende, wiskundige spiralen. De ene lijn is opgebouwd uit kegelvormige heuvels, terwijl de andere helft bestaat uit exact dezelfde vormen, maar dan uitgesneden als diepe kuilen in de woestijnbodem.
Een verdwenen oase
In het exacte middelpunt van deze spiraal, op de plek waar de positieve en negatieve zandvormen elkaar ontmoeten, lieten de ontwerpers een groot bassin aanleggen. Bij de voltooiing van het project in 1997 was dit centrale punt tot de rand toe gevuld met water, als een kunstmatige oase. Hoewel de aanhoudende hitte van de woestijn het water inmiddels volledig heeft laten verdampen, vormt de achtergebleven kuil nog steeds het visuele ankerpunt van de installatie.
Erosie als onderdeel van het werk
De constructie is zo gigantisch dat de opvallende patronen niet alleen vanaf de grond, maar ook vanuit de ruimte via satellietbeelden op Google Earth duidelijk te onderscheiden zijn. Ondanks dat het project al decennia oud is en de extreme natuurlijke elementen vrij spel hebben, is Desert Breath nog altijd opmerkelijk goed in tact. De onvermijdelijke erosie door de aanhoudende woestijnwind was door de makers bovendien ingecalculeerd; de langzame terugkeer van het zand naar het oorspronkelijke, vlakke woestijnlandschap vormt een essentieel conceptueel onderdeel van dit werk.
Foto’s: D.A.ST. Arteam