Op het eerste gezicht lijken de foto’s van Thomas Jackson het resultaat van urenlang werk in Photoshop. Kleurrijke lappen stof zweven sierlijk boven een ruig landschap, vaak met de zee op de achtergrond. Toch is niets minder waar: de surrealistische beelden van deze Amerikaanse fotograaf zijn puur handwerk en worden volledig analoog, voor de lens van de camera, gecreëerd.
Zwermen en scholen
De fascinatie van Jackson begon jaren geleden bij het observeren van de natuur. Geïntrigeerd door de hypnotiserende bewegingen van grote scholen vissen en enorme zwermen spreeuwen, vatte hij het plan op om dit fenomeen na te bootsen met alledaagse, menselijke voorwerpen. Dit resulteerde in zijn bekende serie Emergent Behavior.
Voor deze serie gebruikte hij de meest uiteenlopende consumptiegoederen: van post-its en plastic bekertjes tot lolly’s, ovenschalen en glow-in-the-dark staafjes. In zijn laatste werk zijn het vooral grote lappen stof in pasteltinten. Om deze objecten te laten ‘zwermen’, is de wind zijn belangrijkste partner. Jackson reist dan ook steevast af naar plekken waar het stevig waait, zoals de ruige kustlijn nabij zijn woonplaats San Francisco, of het winderige Isle of Man in Groot-Britannië, waar hij op uitnodiging indrukwekkend werk afleverde.
Van lolly’s naar wapperende tule
Waar hij vroeger vooral met harde, alledaagse objecten werkte, is zijn recente werk meer opgeschoven naar het gebruik van grote, golvende lappen stof, vaak gemaakt van lichte materialen zoals tule of zijde. Deze kleurrijke stoffen bollen op in de bries en dagen de relatie tussen natuur, menselijk ingrijpen en massaconsumptie uit.
“Mijn installaties komen voort uit de spanning tussen de natuur en het kunstmatige,” legt de kunstenaar uit in zijn manifest. “Ze roepen vragen op over hoe we omgaan met onze omgeving en hoe we daar een nieuw evenwicht in kunnen vinden.”
Minutieus handwerk
De werkwijze van Thomas Jackson is er eentje van geduld en techniek. Hoewel de lappen stof en objecten uit zichzelf lijken te zweven, onthult een nadere inspectie van zijn foto’s (of beelden van achter de schermen) een complex web van strakke touwtjes en onzichtbaar visdraad.
- De voorbereiding: Jackson bouwt op locatie een fysiek raamwerk of spant draden tussen bomen of rotsen.
- De uitvoering: De objecten of stoffen worden zorgvuldig in lagen aan deze draden bevestigd. Vervolgens is het wachten op de juiste windvlaag en het perfecte licht om de illusie van beweging en gewichtloosheid te vangen.
- De nabewerking: “Al mijn foto’s tarten opzettelijk de geloofwaardigheid,” zegt Jackson hierover. “Op het eerste gezicht lijken het digitale manipulaties, maar in werkelijkheid gebeurt alles in-camera, met slechts minimale nabewerking.”
Geen sporen achterlaten
De combinatie van de vaak felgekleurde, kunstmatige objecten met de ongerepte natuur levert een vervreemdend, maar prachtig resultaat op. Toch is de foto niet het einde van het proces. Voor Jackson is de afbouw minstens zo belangrijk als de opbouw. Na de fotoshoot wacht hem de zware taak om zijn tijdelijke installatie volledig af te breken. Het ‘Leave No Trace’-principe is heilig: Jackson ruimt zijn eigen rommel minutieus op, tot het allerlaatste draadje of lap stof aan toe. De natuur wordt exact zo achtergelaten als hij haar aantrof.
Momenteel benut Jackson de tijd tussen grote tentoonstellingen door om aan nieuw werk te werken en richt hij zich op de publicatie van een langverwacht fotoboek.
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.