Kengo Kuma voltooit spraakmakende entree voor Kathedraal van Angers

De Japanse sterarchitect Kengo Kuma heeft de historische Kathedraal van Angers in Frankrijk voorzien van een gloednieuwe, eigentijdse entree. Het bouwwerk, dat begin deze maand officieel werd geopend, dient niet alleen als toegangspoort maar ook als beschermende galerie voor de eeuwenoude sculpturen bij de westelijke ingang. Hoewel het ontwerp bedoeld is als eerbetoon aan het verleden, zijn de meningen in de Franse stad (en ver daarbuiten) verdeeld.

De Kathedraal van Angers (voluit: Kathedraal van Sint-Mauritius van Angers) is een meesterwerk van de Angevijnse gotiek, gebouwd tussen de 12e en 13e eeuw. De westelijke ingang van dit monumentale pand wordt gesierd door kleurrijke sculpturen uit de 17e eeuw. Deze beelden werden in 2009 herontdekt tijdens een grote schoonmaakbeurt, waarbij bleek dat de originele rode, blauwe en gele verfstoffen nog wonderbaarlijk goed bewaard waren gebleven. Om deze kwetsbare kunstwerken te beschermen tegen de elementen, was een nieuwe overkapping noodzakelijk.

Dialoog met de Middeleeuwen

Kengo Kuma and Associates won in 2021 de prijsvraag voor het ontwerp. De uitdaging was groot: hoe voeg je iets moderns toe aan een gebouw met zoveel historie? Het bureau koos voor een 21 meter lange rechthoekige structuur, die wordt onderbroken door vijf bogen. Deze bogen zijn zo geplaatst dat ze de historische sculpturen perfect inlijsten voor de bezoeker.

Volgens Kuma was het doel om “in de schoenen van de middeleeuwse bouwers te stappen”. Het team gebruikte klassieke meetinstrumenten zoals passers om de verhoudingen te bepalen, in de hoop een eenheid te creëren met het bestaande schip. De buitenkant van de bogen is afgewerkt met archivolten — decoratieve banden die een directe knipoog zijn naar de gotische ornamentiek.

Van natuursteen naar beton uit de Loire

Opvallend is de materiaalkeuze. Waar aanvankelijk werd gedacht aan natuursteen, is de uiteindelijke galerie opgetrokken uit ter plaatse gestort beton. Er is hierbij gebruikgemaakt van zand en aggregaten uit het stroomgebied van de Loire, waardoor het bouwwerk letterlijk geworteld is in de lokale bodem. Volgens de architecten zorgt dit voor een “lichtere, monolithische aanwezigheid” die afwijkt van de zware, uitgehouwen stenen muren van de kathedraal zelf.

Architectonisch juweel of een wrat?

Niet iedereen in Angers is echter onverdeeld enthousiast over de Japanse toevoeging. De Franse krant Ouest-France omschreef het bouwwerk zelfs als een “betonnen UFO”. Onder de lokale bevolking is een felle discussie losgebarsten. Sommigen spreken van een modern juweel dat de kathedraal naar de 21e eeuw tilt, terwijl critici het een “wrat” op het historische gezicht van de stad noemen. Hier op de redactie van Mixed Grill zijn we positief onder de indruk van het gewaagde ontwerp.

Het is niet de eerste keer dat Kengo Kuma stof doet opwaaien. De architect, die in 1990 zijn studio in Tokio oprichtte, staat bekend om zijn vermogen om natuurlijke materialen en traditionele technieken te herinterpreteren. Hij was onder meer verantwoordelijk voor het Nationaal Stadion van Tokio voor de Olympische Spelen en de V&A Dundee in Schotland.

Met de voltooiing van de galerie in Angers is er in ieder geval weer een fysieke bescherming voor de unieke sculpturen, die sinds de sloop van de oorspronkelijke 13e-eeuwse luifel in 1807 onbeschermd waren. Of de “betonnen UFO” over honderd jaar net zo gewaardeerd wordt als de kathedraal zelf, zal de tijd moeten uitwijzen.