Current Rothko: kunst gekoppeld aan het klimaat

Het abstracte werk van de wereldberoemde schilder Mark Rothko staat al decennia bekend om zijn meditatieve en emotionele kracht. De New Yorkse ontwerper Joonas Virtanen heeft die sfeer nu naar het digitale scherm gebracht met zijn nieuwe project Current Rothko. Op deze minimalistische website kun je elke gewenste locatie ter wereld intypen, waarna een algoritme een schilderij van Rothko selecteert dat exact past bij de actuele weersomstandigheden op die plek. Het resultaat is een unieke, visuele weersvoorspelling die kunst en data samenbrengt.

De database van het project bevat momenteel 89 schilderijen van de kunstenaar. Virtanen heeft elk werk minutieus gecategoriseerd en gelabeld op basis van kleurregister, helderheid, temperatuur en de algehele sfeer (mood). Wanneer een bezoeker een stad intypt, zoekt de achterliggende zoekmachine naar de weersomstandigheden van dat specifieke moment en koppelt daar het best passende doek aan. Zo kan Chicago het ene moment (bijvoorbeeld bij een heldere 25 graden) worden vertegenwoordigd door de felle banen van No. 5/No. 22 (1950), om bij opkomende bewolking en een hoge luchtvochtigheid direct te transformeren naar de zwaardere, donkere tonen van Black on Maroon (1958).

De psychologie van het kleurvlak

Dat het werk van Mark Rothko zich zo goed leent voor een dergelijk project, is geen verrassing. Rothko staat wereldwijd bekend als een van de belangrijkste grondleggers van de color field-schilderkunst, een term die in de jaren vijftig werd bedacht om het werk van hem en tijdgenoten als Barnett Newman en Clyfford Still te omschrijven. Deze stroming kenmerkt zich door volledige abstractie en een sterke focus op grote, duidelijk afgebakende kleurvlakken. Waar een kunstenaar als Josef Albers met zijn beroemde serie Homage to the Square vooral de wiskundige en optische relaties tussen kleuren onderzocht, zocht Rothko met zijn kleurvelden juist naar diepe, menselijke emoties en spiritualiteit.

Om die emotionele impact te maximaliseren, werkte Rothko vaak op reusachtige doeken van soms wel drie meter hoog. In de beroemde, oecumenische Rothko Chapel in Houston hangen zijn werken bijvoorbeeld op een architectonische manier rondom de bezoeker. De schilderijen dwingen je daardoor bijna om te vertragen en jezelf volledig onder te dompelen in een meditatieve ruimte. Het webproject van Virtanen probeert diezelfde verstilling naar het digitale scherm te brengen, waar een nieuwe generatie kunstliefhebbers zijn werk ontdekt als een rustpunt binnen de dagelijkse informatiestroom.

Previews en toekomstige functies

Voor de afbeeldingen heeft Virtanen gebruikgemaakt van openbare bronnen zoals WikiArt en Wikimedia, aangevuld met databases van musea zoals de National Gallery of Art, het MoMA en Tate. Omdat het werk van Rothko nog altijd auteursrechtelijk is beschermd, is de resolutie op de website bewust beperkt tot kleinere previews die niet op groot formaat kunnen worden gereproduceerd.

Hoewel elk weersresultaat netjes is voorzien van de officiële titel van het kunstwerk, benadrukt de ontwerper dat het platform nog volop in ontwikkeling is. Virtanen wil de website in de toekomst verrijken met extra kunsthistorische details, zoals de exacte afmetingen van de doeken en het gebruikte materiaal.

Wie overigens de smaak te pakken heeft en ook andere historische kunststromingen aan het weer wil koppelen, kan op de website van de ontwerper ook terecht voor zijn weervisualisator Plein Air. Daarnaast ontwikkelde de New Yorkse creative director een interactieve tool genaamd Tangled Lines, die op een abstracte manier de actuele status van de New Yorkse metrobanen in kaart brengt.