Een volledig houten kopie van een snackbar

De Amerikaanse kunstenaar Roxy Paine staat in de kunstwereld bekend om zijn verbluffende, handgemaakte diorama’s. Waar we bij een diorama vaak denken aan schattige miniatuurwerelden—zoals de treintjes in de Efteling of een historisch tafereel in een museum—pakt Paine het compleet anders aan. Met zijn werk Carcass creëerde hij een 1:1 schaalmodel van een complete snackbar, volledig en tot in het kleinste detail uit hout gesneden.

Een diorama op ware grootte

Paine speelt in zijn werk graag met schaal en verwachtingen. Door zijn kijkkasten op levensgroot (1:1) formaat te bouwen, ben je als toeschouwer geen reus meer die op een miniatuurwereld neerkijkt. Je staat er letterlijk oog in oog mee.

In het geval van Carcass (2013) kijk je door een glazen wand direct de keuken van een typische, moderne fastfoodketen in. Alles wat je ziet is met de hand uit licht berken- en esdoornhout gesneden. Het niveau van detail is ronduit absurd: van de hendels van het milkshake-apparaat en het mandje boven de frituurpannen, tot aan de kassa’s, de afzuigkappen en de ribbels op de kartonnen drinkbekers.

Traag handwerk versus snelle consumptie

De ware genialiteit van Carcass schuilt in de materiaalkeuze. Fastfood is het ultieme symbool van onze moderne consumptiemaatschappij: het is goedkoop, inwisselbaar, massaal geproduceerd van roestvrijstaal en plastic, en gemaakt voor onmiddellijke, vluchtige bevrediging.

Paine zet daar iets loodzwaars tegenover. Hij gebruikt hout—een traag, organisch en natuurlijk materiaal—en bewerkt dit met eeuwenoude, tijdrovende ambachtelijke technieken. Door een plek van extreme snelheid en massaproductie na te bouwen via een proces van extreme traagheid en uniek handwerk, dwingt hij ons om met hele andere ogen naar onze dagelijkse omgeving te kijken.

Een leeg karkas

Tot slot geeft de rauwe titel van het werk, Carcass (het karkas of skelet van een dood dier), het kunstwerk een donkere, bijna naargeestige rand. De houten snackbar is volledig verlaten; er is geen medewerker of klant te bekennen en de houten machines staan stil. Wat overblijft is een leeg, gestript omhulsel. Het roept vragen op over de lege calorieën van de fastfoodindustrie, de machinale verwerking van dieren en de zielloze kant van onze consumptiedrift.

Foto’s: Roxy Paine