Het gerenommeerde Zwitserse architectenbureau Herzog & de Meuron heeft de industriële structuur van de Titlis Tower in de Zwitserse Alpen getransformeerd tot een toeristische bestemming. De voormalige telecommunicatiemast, gebouwd halverwege de jaren tachtig, bevindt zich op meer dan 3.000 meter boven zeeniveau op de berg Titlis. Dit is een van de meest populaire bergen van Zwitserland, die jaarlijks zo’n 1,1 miljoen bezoekers trekt. De architecten hebben de puur functionele antennemast omgebouwd tot een publiekstrekker door twee enorme, kruislings geplaatste blokken met dramatische uitkragingen in de bestaande staalstructuur te schuiven, geflankeerd door vier verticale lift- en trappenhuizen.
Het project maakt deel uit van een groter masterplan voor de bergtop, waarbij ook het aangrenzende kabelbaanstation grondig is vernieuwd en uitgebreid. Volgens medeoprichter Pierre de Meuron was een centraal uitgangspunt van het concept het bewust omgaan met bestaande infrastructuur door deze te hergebruiken in plaats van te slopen. De transformatie symboliseert hiermee de verschuiving van puur functionele, industriële bouwwerken in de bergen naar een nieuwe generatie alpine architectuur. Medeoprichter Jacques Herzog vult aan dat de eerste indruk van de Titlis eerder doet denken aan een James Bond-film dan aan een traditionele berghut, een beeld dat inmiddels ook onlosmakelijk bij het Zwitserse alpenlandschap hoort. Het bureau heeft de expressieve kwaliteiten van de bestaande staalbouw behouden en versterkt met twee horizontale stalen balken, waardoor het geheel veranderd is in een iconische sculptuur die als een wegwijzer bovenop de berg staat.
Kolomvrije panoramaruimtes
De toren is met betonnen funderingen verankerd in de kalkstenen berg. Deze funderingen zijn uitgebreid om ruimte te maken voor een entree, technische ruimtes en een garage. De verbinding tussen het kabelbaanstation, de toren en een nabijgelegen gletsjergrot verloopt via een bestaande ondergrondse tunnel. Deze tunnel wordt door de architecten omschreven als een infrastructurele navelstreng en biedt bezoekers een beschutte route tegen het barre hoog in de bergen. Aan het einde van de tunnel, waar deze de toren kruist, komen bezoekers binnen in een grote, grotachtige hal waar grote schermen informatie tonen over het omliggende landschap.
Vanuit deze centrale hal kunnen toeristen omhoog naar het uitzichtpunt, dat een panoramisch uitzicht van 360 graden over de Alpen biedt. De toegang verloopt via de vier nieuwe verticale ruimtes die op de hoeken van de bestaande staalconstructie zijn geplaatst; twee hiervan bevatten trappenhuizen en de andere twee zijn uitgerust met liften. De nieuwe horizontale, uitstekende blokken zijn voorzien van een stalen frame in de stijl van de oorspronkelijke bouw en hebben rondom grote glaspartijen. Dankzij de dragende staalconstructie aan de buitenzijde zijn de binnenruimtes volledig kolomvrij gehouden. Dit zorgt voor een onbelemmerd uitzicht. In het onderste horizontale blok zijn winkels ondergebracht, terwijl het bovenste blok ruimte biedt aan een restaurant met 140 zitplaatsen.
Bestand tegen extreme weersomstandigheden
Bij de materiaalkeuze heeft Herzog & de Meuron gekeken naar de industriële achtergrond van de zendmast en de zware weersomstandigheden op de bergtop. Het gebruikte materiaal bestaat hoofdzakelijk uit een combinatie van gegalvaniseerd staal, roestvrij staal, beton en glas. Deze materialen zijn overal in het gebouw bewust zichtbaar gelaten om het rauwe karakter te benadrukken. Alleen in het restaurant is hiervan afgeweken; daar zijn houten afwerkingen geïntroduceerd om warmte en comfort aan het interieur toe te voegen.
Tegelijkertijd met de toren werd ook het kabelbaanstation aangepakt. Uit een voorafgaande bouwtechnische keuring bleek dat een eenvoudige renovatie van het oude station niet voldoende zou zijn om de structurele problemen rondom de bezoekersstroom, de oriëntatie en de capaciteit op te lossen. Hoewel een aanzienlijk deel van de oorspronkelijke structuur van het station is behouden, zijn andere delen volledig vervangen en uitgebreid om de grote stroom toeristen comfortabel te kunnen faciliteren.
Hoogste hangbrug van Europa
Wie na het bezoek aan de toren nog meer spanning zoekt, kan direct doorlopen naar een andere iconische attractie op de bergtop: de Titlis Cliff Walk. Dit is de hoogstgelegen hangbrug van Europa, die op zo’n 3.041 meter hoogte rakelings langs de steile rotswanden is gespannen. De brug is slechts één meter breed en honderd meter lang. Wandelaars kijken door de roostervloer recht in een vijfhonderd meter diepe afgrond. De spectaculaire voetgangersbrug ligt op een steenworp afstand van het vernieuwde torencomplex en sluit visueel aan bij het industriële en grensverleggende karakter van de nieuwe alpine architectuur op de Titlis.
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.