Kintsu-Bee: Canadese kunstenaar laat bijen kapot keramiek repareren

In de kunstwereld is een eindresultaat meestal het gevolg van strakke planning, maar de Canadese kunstenaar Ava Roth deelt de controle bewust met de natuur. Voor haar nieuwste sculpturen werkt ze namelijk intensief samen met honingbijen. Zij laat de insecten haar kunstwerken afmaken met hun raatstructuren. In haar nieuwste serie, genaamd Kintsu-Bee, zet ze bijen in om gebroken keramiek te repareren. Het resultaat is een bijzondere mix van menselijk handwerk en natuurlijke architectuur.

De naam van de serie is een knipoog naar kintsugi, de traditionele Japanse kunstvorm waarbij scherven van aardewerk aan elkaar worden gelijmd met een goud- of zilverkleurige lak. Bij kintsugi worden de barsten niet weggewerkt, maar juist geaccentueerd om de geschiedenis en de imperfectie van het object te vieren.

Roth geeft hier nu een levende draai aan. In plaats van metaallak gebruikt zij bijenwas en honingraat om de ontbrekende stukken van het servies te herstellen.

Samenwerken met insecten

Roth nodigt de bijen al jaren uit om een rol te spelen in haar kunst. Waar ze voorheen vooral platte houten frames en borduurwerken in bijenkorven plaatste zodat de bijen er organische patronen op konden bouwen, stapt ze nu over naar driedimensionale objecten.

Voor Kintsu-Bee plaatst ze kapotte borden, kommen en mokken in de kasten. Ze stuurt de bijen subtiel in een bepaalde richting, waardoor de insecten bijvoorbeeld een compleet nieuw oortje voor een mok bouwen of de diepe scheuren in een dinerbord opvullen met hun perfecte zeshoekige structuren. De grillige, bolle vormen van de honingraat doorbeken daarbij regelmatig de strakke lijnen die Roth vooraf had bedacht.

Een verhaal van herstel

Volgens de filosofie achter het project weerspiegelt de unieke architectuur van de honingraat zowel het herstel als de herinnering aan wat er kapot was. De kwetsbare objecten die hierna uit de bijenkorf worden gehaald – half mensgemaakt, half door insecten geproduceerd – vertellen volgens de kunstenaar een dieper verhaal. Het symboliseert niet alleen hoe de mens dingen kapotmaakt, maar laat juist zien hoe krachtig de natuur is in het herstellen van die schade.