Ontdek Zwitserland per trein: een veelzijdige rondreis vol natuur en cultuur

Zwitserland valt het best te ontdekken per trein. Het land heeft een van de beste spoornetwerken ter wereld. Luxe, comfortabel en altijd stipt op tijd brengen de Zwitserse treinen waar je moet zijn. Het gaat hierbij zeker niet alleen om de bestemming zelf, maar ook om wat je onderweg ziet. Vanuit de trein zie je namelijk de meest prachtige landschappen aan je voorbijtrekken. Wij maakten een heerlijke rondreis door Zwitserland waar we je graag ter inspiratie meer over willen vertellen.

Bern

De eerste stop tijdens de reis is de Zwitserse ‘hoofdstad’ (beter gezegd: bondsstad) Bern. We arriveren in Bern in de loop van de middag nadat we ’s morgens in Utrecht op de trein zijn gestapt. Vanaf het moderne, deels ondergrondse station loop je direct de oude binnenstad van Bern in. Die hele binnenstad is beschermd door UNESCO en je ziet direct waarom: Bern heeft een zeer charmant oud centrum. Zelf noemen ze het wel het grootste winkelcentrum ter wereld. Onder de doorlopende arcadebogen, die een lengte hebben van 6 kilometer, zijn winkels te vinden: van bekende ketens tot lokale ondernemers. Let ook op de openstaande kelderdeuren. Ook daarin kun je winkels of cafés vinden. Dat maakt Bern sowieso interessant voor liefhebbers van mooie oude steden én van winkelen. En er is meer.

Berenkuil

Wie rondwandelt door Bern ontdekt al snel dat de oude stad op een landtong ligt waar de rivier Aare omheen stroomt. Een rondje om de stad vanaf de andere oever zorgt voor fotogenieke uitzichten op de stad. Zeker als je ook de moeite neemt om de hoogte in te gaan, zoals bij de Rosengarten. Hier in de buurt kom je ook de Bärengraben tegen, de berenkuil die al sinds minimaal 1441 in Bern te vinden is. We laten even de discussie of dit wel of niet diervriendelijk achterwege. Wie wil kan hier de beren spotten en van dichtbij bewonderen. Op deze plek heb je ook mooi uitzicht op de stad of kun je ontspannen aan de rivier zitten. Boven de berenkuil zit overigens het prima restaurant Altes Tramdepot, waar ze ook hun eigen bier brouwen.

Met een gids zie je meer van een stad en zodoende maken we een stadswandeling door Bern met iemand die de weg kent en anekdotes kan vertellen over de bijzondere geschiedenis van de stad en wat je daar nu allemaal nog terug van kan zien in het historische centrum. Zodoende bezoeken we het Bundeshaus, het Zwitserse parlementsgebouw, de gotische Berner Münster én het prachtige panoramaterras erachter, de vele fonteinen in de stad en het huis waar Albert Einstein woonde en werkte. We sluiten de ronde door Bern af met een bezoek aan de imposante Zytglogge, een stadspoort en klokkentoren uit de 13de eeuw. Elk uur bewegen er onderdelen van de klok, zoals een joker, een kraaiende haan, Chronos en dansende beren. We sluiten af in restaurant Röschtigrabe waar je kunt kiezen uit heel veel verschillende soorten rösti.

De volgende dag sluiten we het bezoek aan Bern af met een wandeling langs de vele winkels in de stad en een ritje met de bus naar het Zentrum Paul Klee aan de rand van de stad. Het museumgebouw van architect Renzo Piano is op zich al de moeite van het bezoek waard. In het museum is de kelderverdieping ingericht als tentoonstellingsruimte over het werk en het leven van Paul Klee. Op de begane grond zijn wisselende tentoonstellingen. Tijdens ons bezoek was er een zeer interessante over Kurt Schwitters, inclusief een replica van zijn Merzbau.

Luzern–Interlaken Express

Daarna is het tijd om de natuur van Zwitserland vanuit de trein te bewonderen. Vanuit Bern pakken we de trein naar Interlaken, waarna we overstappen op de beroemde Luzern–Interlaken Express. Deze trein gaat in een kleine twee uur door een prachtig landschap waarin meren, watervallen en alpenweides de hoofdrol spelen. We nemen plaats in een wagon met grote panoramaramen en restaurant. Onder het genot van onder andere een geweldig kaasplankje kijken we vol verwondering naar het Zwitserse natuurschoon.

Tegelijkertijd ontdekken we hoe lastig het is om foto’s te maken van het voorbijtrekkende landschap. De beweging van de trein, de reflecties van de ramen en het feit dat er elk moment een paal of een muur het uitzicht (kort) kan belemmeren maakt mooie foto’s maken een uitdaging. Gelukkig hebben je hersenen en je ogen daar allemaal minder moeite mee. Ga dus niet proberen de perfecte foto te schieten, maar ga lekker zitten en geniet van het uitzicht.

In het eerste deel tussen Interlaken en Luzern bestaat het uitzicht uit meren met daarachter bergen en watervallen. Af en toe komt er een mooi dorpje voorbij. Totdat de trein een bocht maakt en over moet schakelen op een tandradaandrijving om de Brünigpass te kunnen beklimmen. Het uitzicht veranderd in groene weiden met koeien en vergezichten. Geheel ontspannen komen we aan in Luzern. Hier maken we een korte wandeling om onder andere de wereldberoemde Kapellbrücke en de Wasserturm te bewonderen. Daarna stappen we op een speciale trein richting Bern met een koekjesthema.

Heel veel koekjes

De rit van Luzern naar Bern gaat door het Emmental, beroemd vanwege de kaas. Halverwege in Trubschachen kun je uitstappen voor een bezoek aan Kambly Erlebnis, het bezoekerscentrum van de beroemdste koekjesfabriek van Zwitserland. Liefhebbers van koek komen hier absoluut aan hun trekken. In de winkel is het aanbod enorm en van alle varianten mag je onbeperkt proeven. Gevaarlijk lekker. Ook kun je hier terecht in het restaurant of een workshop volgen. Zodoende gingen wij aan de slag met chocolade om een eigen versie van het Matterhorn-koekje te maken.

Genève

De volgende ochtend pakken we weer de trein. Dit keer naar Genève, een stad die we al eens eerder bezochten. Toen hadden we een focus op kunst en cultuur m et bezoeken aan musea en de opera. Dit keer is het allemaal wat avontuurlijker. Voordat we in de stad aankomen genieten we eerst nog van het uitzicht tijdens de treinrit én van de ervaring van reizen met de trein in Zwitserland. De treinen zijn namelijk mooi, schoon, comfortabel en rijden stipt op tijd. Onderweg gaat een groot deel van de reis langs de oevers van Lac Léman, ook wel bekend als het Meer van Genève.

Eenmaal in Genève aangekomen staat er een tuktuk op ons te wachten. Normaal gesproken vinden we zoiets veel te toeristisch, maar de mannen van Welo weten het heel leuk aan te pakken. Je kunt zelfs kaasfonduen aan boord van deze tuktuks. Wij kiezen wel voor een maaltijd, maar wel eentje die minder zwaar is. De eerste stop is dus een cateraar die ons voorziet van heerlijke gerechten uit het Midden-Oosten.

La Jonction

De bestuurder vraagt of er iets is wat we graag willen zien in Genève. Het antwoord daarop is dat we graag de brug willen bezoeken waar de samenvloeiing tussen de rivieren Rhône en Arve goed te zien is. We waren namelijk al eens in het hippe Parc de la Jonction geweest en vanuit daar zagen we een hoge brug vanwaar het uitzicht waarschijnlijk heel mooi zou zijn. En dat bleek ook helemaal zo te zijn.

Je ziet heel mooi het verschil in kleur tussen de rivieren en in de verte de stad en een piepkleine versie van de fontein Jet d’eau die in werkelijkheid 140 meter hoog is. We vervolgen de weg met de tuktuk langs een aantal hoogtepunten van Genève. Zo gaan we via de Place de Neuve door het Parc des Bastions langs de Mur des Réformateurs, een best wel grotesk monument ter ere van de Reformatie. Natuurlijk gaan we ook door de wijk waar alle internationale organisaties zitten. Centraal punt hierbij is de Place des Nations en het kunstwerk Broken Chair. Op dit plein staat altijd wel iemand te demonstreren. Dit keer was het een combinatie van socialistische jongeren en Koerden.

Kajakken op het meer

Langs de oevers van het meer rijden we vervolgens naar het eindpunt van de rit: de Quai Gustave-Ador. Hier verruilen we de Tuktuk voor aan kajak voor een tocht over het meer. Eerst peddelen we richting de Jet d’Eau de Genève. Hoe dichterbij je komt, hoe indrukwekkender deze fontein is. Droog blijven is dan geen optie. Gelukkig is het prima zonnig weer. Vandaar gaan we nog een stukje noordwaarts langs de rechteroever van het meer. We zien stadsstranden en jachthavens. Op de weg terug kijken we mooi op de stad met de Cathédrale Saint-Pierre Genève die erboven uittorent.

We blijven uiteindelijk niet lang in Genève, dus in de korte tijd tussen kajakken en het diner buiten de stad, maken we nog snel een wandeling door de stad. Bijvoorbeeld langs de eilandjes die liggen op de grens tussen het meer en waar de Rhône weer verder stroomt en de Rue de Rhône met de mooie winkels. Daarna lopen we omhoog door het oude deel van de stad. Daar bezoeken we de Cathédrale Saint-Pierre en de Promenade de la Treille, een mooi plein met bomen tafels en de langste houten bank ter wereld. Het is hier heerlijk om even ontspannen te zitten en om je heen te kijken.

Voor het diner gaan we zoals eerder al gezegd de stad uit, maar voor we dat gaan doen bezoeken we eerst Domaine des Pendus, een lokale wijnmaker in het dorpje Satigny. We worden zeer hartelijk welkom geheten door eigenaar David. Wat direct opvalt is dat hij heel gepassioneerd is over zijn vak. Waar het familiebedrijf een paar generaties alleen druiven liet groeien om deze te verkopen aan andere wijnmakers, heeft hij studies gevolgd om het wijnmaken te perfectioneren met behulp van de nieuwste technieken en inzichten.

Wijn proeven

Al die liefde voor en kennis van wijn proeven we zeker terug. David haalt in hoog tempo steeds nieuwe flessen tevoorschijn die we allemaal gretig proeven. Onze favorieten zijn de Chardonnay en de Merlot. Dit zijn flessen die je niet in Nederland tegen gaat komen. Daarvoor is wijn uit de omgeving van Genève te duur. De lonen behoren hier tot de hoogste van de wereld. Het is wel mogelijk om bij Domaine des Pendus ter plekke flessen te kopen. Voor prijzen tussen de 10 en 15 euro heb je dan een zeer goede fles met een mooi verhaal.

Na afloop wandelen we nog even met David langs een van zijn wijngaarden, waarna we neerstrijken op het terras van Café de Peney, wat geen echt café is maar een uitstekend restaurant met een Bib Gourmand. Naast de klassieke bistro-kaart met veel Franse invloeden zijn hier veel wijnen uit de regio te proeven. Een heerlijke plek om een mooie dag af te sluiten.

Aletschgletsjer en Fieschertal

Het laatste deel van de reis staat in het teken van de Zwitserse bergen. We nemen de trein wederom langs het Meer van Genève (een uitzicht dat nooit verveeld). Vanaf Montreux volgen we de bovenloop van de Rhône richting Brig. Hier stappen we uit en strekken we de benen in het charmante centrum van het stadje. We bewonderen het kasteel kijken vol respect naar de hoge bergtoppen om ons heen. Dan stappen we in Brig over op een andere trein. Deze volgt de route van de beroemde Glacier Express, maar dan met als grootste verschil dat je onderweg uit kunt stappen en dat is zeker de moeite waard.

We maken namelijk vanuit Brig een prachtige rit door het Rhônedal richting Mörel. Daar stappen we uit om de kabelbaan te namen naar het dorpje Riederalp dat op zo’n 1900 meter hoog ligt. Het is een typisch wintersport/bergdorp dat geheel autovrij is. Dat laatste zorgt voor een unieke sfeer en het gevoel dat je aan het onthaasten en ontspannen bent. We strijken neer op het terras van Restaurant Riederhof. Met uitzicht op de besneeuwde bergen zitten we heerlijk in de zon met een koud biertje en een bord met cholera.

Cholera

Cholera? Jazeker. Deze regio heeft twee specialiteiten: de cordon blue, die in Brig is uitgevonden en een gerecht dat cholera heet. Dit is een soort van quiche die is gevuld met aardappel, kaas en fruit. Het verhaal achter het recept en de naam is dat in de 19de eeuw er cholera (de ziekte in dit geval) heerste in het dal. De bewoners van de dorpen in de bergen besloten boven te blijven om niet besmet te raken, maar waren al snel erg beperkt in wat ze konden eten. Van de dingen die ze op voorraad hadden (aardappel en kaas) plus dingen die in de tuin groeiden (appels en peren) maakten ze een taart die zowel hartig als zoet is én die nog steeds uitstekend smaakt.

Na deze smakelijke lunch wandelen we naar de stoeltjeslift die ons nog hoger gaat brengen. Zodoende komen we uit bij uitzichtpunt Moosfluh op 2333 meter hoogte. Achter ons zien we plots de majestueuze Matterhorn opdoemen, maar het echte spektakel ligt op een heel klein stukje wandelen. Plots hebben we zicht op de Aletschgletsjer, de grootste van de Alpen. Er zijn in totaal drie uitzichtpunten waarop je deze gletsjer kunt bewonderen, maar dit is de enige die je ook in de tussenseizoenen kunt bezoeken. Zo’n aanblik van een gletsjer doet wat met je. Je voelt je nietig en onbelangrijk te midden van de machtige natuur én je maakt je zorgen over het in hoog tempo verdwijnen van gletsjers. Laten we alsjeblieft wat zuiniger zijn op de wereld en de natuur in het bijzonder.

Swisstainable

In Zwitserland zijn ze behoorlijk ver in het besef dat het alles kan en moet. Onder de noemer Swisstainable legt Zwitserland Toerisme de focus op duurzaam reizen. Onze treintrip is daarvan een mooi voorbeeld. We doen alles met het openbaar vervoer, respecteren de natuur, hebben oog en respect voor lokale cultuur. Daar voegen we zelf uit overtuiging vegetarisch eten aan toe.

Na lange tijd vol ontzag naar de Aletschgletsjer en de omringende natuur te hebben gekeken, wandelen we door de sneeuw terug naar de stoeltjeslift. Terug in Riederalp drinken we nog wat bij Riederhof en nemen daarna de kabelbaan weer naar het dal. Daar nemen we de trein dieper het dal in. De Rhône die we in Genève nog als een grote rivier zagen is hier een wild stromende beek. Het uitzicht van de trein is wederom prachtig.

Terugblik

Bij station Fiesch stappen we uit om het laatste stukje per bus te doen. Zo komen we uiteindelijk in het dorpje Fiesch (dat dus niet pal naast het gelijknamige station ligt). Hier checken we in bij Aktiv- und Genusshotel Alpenblick. Een klassiek Alpenhotel, dat herinneringen oproept aan eerdere vakantie in de bergen. In het hotel zit een welness met sauna, stoombad en zwembad (met uitzicht op de bergen!). Hier ontspannen we en denken terug aan de mooie reis die we hebben gemaakt door Zwitserland. De volgende ochtend vroeg wacht in Brig op ons een ICE die rechtstreeks naar Berlijn gaat. Onder uitstappen in Frankfurt houdt dus in dat je met slechts 1 keer overstappen van Amsterdam/Utrecht/Arnhem van en naar Brig kan reizen.