Architectenbureau Snøhetta heeft zijn plannen gepresenteerd voor de toekomst van het Paimio Sanatorium in Finland. Dit meesterwerk uit de jaren dertig, ontworpen door het iconische architectenechtpaar Aino en Alvar Aalto, krijgt een nieuwe bestemming als hotel met uitgebreide wellness- en culturele ruimtes. Snøhetta wil de voormalige patiëntenkamers ombouwen tot hotelkamers, waarbij de historische ziel van het gebouw zorgvuldig bewaard blijft. Het ambitieuze masterplan is ontwikkeld in samenwerking met de Finse bureaus ALA Architects en Mustonen Architects.
Het Paimio Sanatorium werd in 1933 opgeleverd als een hersteloord voor tuberculosepatiënten. In die tijd, ruim voor de uitvinding van antibiotica, geloofde men dat de enige remedie tegen de ziekte bestond uit een strikte combinatie van pure hygiëne, rust, frisse boslucht en heel veel zonlicht. De Aalto’s ontwierpen het sanatorium daarom destijds niet als een regulier ziekenhuis, maar als een ‘medisch instrument’ op zichzelf. Elk detail in het gebouw werd ontworpen vanuit de liggende patiënt: van drempelloze linoleumvloeren en schaduwloze verlichting tot speciaal ontworpen, spatvrije wastafels die zo min mogelijk geluid maakten om kamergenoten niet te wekken. Zelfs de beroemde, houten Paimio-stoel werd speciaal ontwikkeld om de longen van de zittende patiënt in de perfecte hoek te brengen om vrijer te kunnen ademen.
Van sanatorium naar ingetogen hotel
Snøhetta grijpt voor het hotelconcept direct terug op deze oorspronkelijke, mensgerichte filosofie. De patiëntenvleugel wordt veranderd in een ingetogen en kalm verblijfskwartier. Om comfortabele hotelkamers te creëren, worden sommige kamers samengevoegd tot grotere suites. De nieuwe badkamers worden geplaatst als vrijstaande meubels van gelakt berkenfineer. Dit zorgt voor een mooi contrast tussen de historische muren en de moderne toevoegingen, zonder de originele structuur aan te tasten.
Ook de rest van het complex krijgt een functionele upgrade:
- De operatievleugel: Wordt getransformeerd tot een flexibel auditorium over twee verdiepingen, met ruimte voor 200 personen. De wanden worden bekleed met houten latten van berk, een directe verwijzing naar het materiaalgebruik van de Aalto’s.
- Nieuwe entree: De evenementenvleugel krijgt een eigen ingang, zodat congressen en feesten kunnen plaatsvinden zonder dat hotelgasten daar last van hebben.
- Het buitenterrein: Het huidige, grijze asfalt op het voorplein maakt plaats voor natuurlijke leisteen en veel nieuw groen om de omliggende natuur weer tot aan de gevel te trekken.
De zonneterrassen gaan weer open
Een van de belangrijkste ingrepen van Snøhetta is het herstellen van de zonnebalkons. In het oorspronkelijke ontwerp van 1933 beschikte elke verdieping van de patiëntenvleugel over een open terras aan het uiteinde, en lag er op het dak een reusachtig, op het zuiden gericht dakterras. Hier lagen patiënten, dik ingepakt in bont, urenlang in de gezonde buitenlucht. In latere decennia werden deze terrassen dichtgebouwd met glas toen het sanatorium werd omgevormd tot een regulier ziekenhuis. Snøhetta gaat deze iconische balkons nu weer openbreken.
Direct daaronder, op het laagste niveau van het gebouw, wordt een nieuwe spa gerealiseerd. Deze krijgt een rechtstreekse verbinding met het omliggende dennenbos. Hiermee wordt de oorspronkelijke visie van Aino en Alvar Aalto in ere hersteld: de overtuiging dat directe nabijheid van de natuur een essentieel onderdeel is van het menselijk welzijn.
UNESCO Werelderfgoed
Het sanatorium deed tot 2010 dienst als algemeen ziekenhuis, waarna in 2020 de Paimio Sanatorium Stichting werd opgericht om het leegstaande complex te beschermen tegen verval. De stichting benadrukt dat het masterplan van Snøhetta een perfecte balans vindt tussen monumentenzorg en restauratieve architectuur. Het project komt op een belangrijk moment: het sanatorium behoort tot een selectie van Aalto-locaties die genomineerd zijn voor de UNESCO Werelderfgoedlijst. De definitieve beslissing hierover wordt in juli 2026 verwacht.
📬 Niets missen van Mixed Grill?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang één keer per maand de beste tips over kunst, cultuur, reizen en lifestyle direct in je inbox.