Museum Voorlinden is jarig en viert deze tiende verjaardag met een indrukwekkende expositie waarin hedendaagse topstukken uit eigen collectie de dialoog aangaan met werken van grote namen uit de vorige eeuw. Bij Voorlinden noemen ze dat Celebrating the Icons of Art. Deze expositie loopt van 12 september tot en met 7 maart 2027.
Al direct bij binnenkomst in het museum vallen twee dingen op: een werk in neon van Tracey Emin lokt met een rode gloed naar een tekst die je direct laat nadenken over hoe abstract het begrip liefde is. Tegelijkertijd hoor je een stem roepen om hulp. Wie voorbij de kaartcontrole stapt ziet waar de stem vandaan komt, al moet je wel heel goed kijken. In een gat in de vloer is een video van Pipilotti Rist te zien. Deze toont een hulpeloze vrouw die vanuit een ‘lavabad’ je toespreekt. Alle zintuigen staan direct op scherp.
Maximaal 100 werken
Voor deze expositie is gekozen om het gehele museum te gebruiken. Het is verstandig om het boekje over de tentoonstelling in de hand te nemen en aan de hand van de plattegrond op de achterkant de route door Voorlinden te volgen. Zo zie je alles en mis je dus niks. Er is namelijk veel te zien, maar niet te veel. Een van de regels bij Voorlinden is dat er altijd maar maximaal 100 kunstwerken te zien zijn, zodat je hoofd niet overloopt. Een goed streven waardoor je bij Voorlinden nooit gehaast door de zalen moet omdat je bang bent iets te missen. Neem lekker de tijd en laat de kunst tot je spreken.
Er is namelijk bewust gekozen voor dialoog. Elke zaal heeft een thema en toont een aantal werken die daaronder te vatten zijn. Al snel zie je verbanden tussen de werken die er hangen of staan. De start is daarvan meteen een goed voorbeeld. We zien werken van wereldberoemde kunstenaars als Damien Hirst en Louise Bourgeois die beide staan voor een begin. Bij Hirst zit dat in schoonheid, bij Bourgeois juist in kwetsbaarheid. De omringende werken van Ettore Spalletti, Agnes Martin en Liza Lou vullen het verhaal verder aan.
Nieuw licht
Zo gaat het zaal na zaal door: grote namen uit de moderne kunst krijgen een nieuwe context door hedendaags werk uit de rijke collectie van Voorlinden. Wie het museum regelmatig heeft bezocht de afgelopen 10 jaar zal veel herkennen, maar de kans is groot dat je toch nieuwe dingen ziet. En anders is het de dialoog die nieuw licht op de kunstwerken laat schijnen.
Over licht gesproken: veel zalen in Voorlinden hebben prachtig daglicht. Wat voor verschil dat kan maken is een aantal keer op bijzondere wijze te zien. Het begint met de Blauweregen van Claude Monet, die normaal in het Mauritshuis hangt. In de lichte zaal in Voorlinden lijkt het doek meer te sprankelen en dan hebben we het nog niet eens over de dialoog met andere werken in de zaal. Twee daarvan zijn namelijk van hedendaagse kunstenaars (Oliver Beer en Howardena Pindell) die zich heel erg door Monet hebben laten inspireren.
Even verderop zien we Fenster van Gerhard Richter, een van onze favorieten van de tentoonstelling. De suggestie van licht dat door ramen valt past zo mooi bij de zaal. Het loont ook zeker de moeite om na je bezoek even vanaf buiten naar deze zaal te kijken. De curatoren hebben overigens dit werk gecombineerd met het geliefde muisje van Ryan Gander en twee moderne werken van Lucio Fontana en Anna Maria Maiolino.
Ruilen
Het allermooiste voorbeeld van wat daglicht kan doen zien we echter een heel stuk verderop. Het is Voorlinden gelukt om het imposante werk Boy van Ron Mueck te lenen van het ARoS Aarhus Kunstmuseum in Denemarken. Voorlinden wist het tijdelijk te ruilen voor het echtpaar onder parasol van dezelfde kunstenaar. In Aarhus staat Boy in een donkere ruimte, maar in Voorlinden in het daglicht. Echt iets totaal anders.
Om alles te noemen wat er te zien is zou zonde zijn, want er is veel te ontdekken. De tentoonstelling zit knap in elkaar. Toch hebben we ook een puntje van kritiek: dat is dat de grote namen uit de moderne kunst in veel gevallen te veel de aandacht naar zich toetrekken, terwijl het fijne aan Voorlinden is dat je juist nieuwe dingen ontdekt van kunstenaars die je nog niet (goed) kent. Zoals bijvoorbeeld het indringende werk van Doris Salcedo waar je misschien zo aan voorbij zou lopen omdat een sculptuur van Berlinde De Bruyckere in eerste instantie het meest opvallende werk in de ruimte is.
Goed blijven kijken is dus het devies. Er is immers zo veel moois te zien in deze unieke jubileumtentoonstelling. Al kijken we ook al een beetje uit naar volgend jaar waarin onder andere Olafur Eliasson te gast zal zijn in Voorlinden.
